Suudi Arabistan'ın stratejik doğu-batı boru hattı, Hürmüz Boğazı'nı bypass ederek petrolü Kızıldeniz'e taşıyabiliyordu. Ancak bu hattın devre dışı kalması, küresel petrol piyasalarında endişeleri artırdı. Petrol alıcıları ve sektör kaynakları, mevcut stokların tükenmeye başladığını ve boru hattının kısa süre içinde yeniden çalıştırılamaması halinde ihracatta büyük kayıplar yaşanabileceğini ifade etti.
Boru Hattının Önemi
Günlük yaklaşık 4 milyon varil petrol taşıyan bu hat, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4'üne karşılık geliyor. Suudi Arabistan, son aylarda Hürmüz Boğazı'ndaki savaş kaynaklı kesintilerin etkisini azaltmak için bu hattı yoğun bir şekilde kullanıyordu. Hattın devre dışı kalmasının ardından Yanbu'daki mevcut stokların ihracatı yalnızca 5 ila 7 gün sürdürebileceği belirtiliyor. Yanbu'nun depolama kapasitesinin yaklaşık 35 milyon varil seviyesinde olduğu ifade ediliyor.
Onarım Süreci ve Tahminler
Boru hattında meydana gelen hasarın boyutu ve onarım süresi henüz kesinleşmedi. Ancak bazı kaynaklar, onarım çalışmalarının 5 ila 6 hafta sürebileceğini, diğerleri ise hattın daha erken ve kısmi kapasiteyle yeniden çalıştırılabileceğini belirtiyor. Uydu görüntüleri, en az bir pompa istasyonunun saldırıda vurulduğunu gösteriyor. Bu durum, Suudi Arabistan'ın doğu-batı boru hattı ile Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan petrol ihraç edebildiği en önemli güzergahlardan birini kaybetmesi anlamına geliyor.
Küresel Petrol Fiyatları Üzerindeki Etkiler
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, Suudi Arabistan'ın petrol arzı ağustos ayında 30 yılın en düşük seviyesine geriledi. Suudi Arabistan'ın OPEC'e bildirdiği verilere göre, şubat ayında günlük 10,9 milyon varil olan petrol üretimi, ağustosta 6,2 milyon varile düştü. Bu durum, petrol arzına ilişkin endişeleri artırarak fiyatları da etkiledi. Brent petrol, son gelişmelerin ardından 107 doların üzerine çıkarken, ABD tipi ham petrol de 100 doların üzerinde işlem görüyor.
Stratejik Riskler ve Küresel Stoklar
Suudi Arabistan, yalnızca doğu-batı boru hattı ile değil, aynı zamanda Yemen'deki Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki ilerleyişi ve Babulmendeb Boğazı çevresindeki stratejik bölgelerdeki kontrolü ile de risklerle karşı karşıya. Husilerin Kızıldeniz'in girişindeki stratejik noktaları ele geçirmesi, Hürmüz'e alternatif olarak kullanılan güzergahın güvenliğini tartışmalı hale getiriyor. Küresel petrol stokları, savaşın başlamasından bu yana 500 milyon varili aşan bir düşüş yaşadı. Bu durum, yeni bir arz kesintisinin piyasalar tarafından karşılanmasını daha da zorlaştırıyor.
