Aksaray'da 2025 yılının Nisan ayında, yüzde 90 görme engelli Dr. Öğretim Üyesi Önder İşlek, vekalet çıkartmak üzere gittiği noterde sorun yaşadı. Noter, İşlek'e görme engelinden dolayı yanında iki şahit olmadan işlem yapamayacaklarını belirtti. İşlek, bu uygulamanın yasal dayanağını sorduğunda, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 89'uncu maddesi ile Türkiye Noterler Birliği'nin 5 No'lu Genelgesi'ne atıfta bulunularak, görme engelli bireylerin vekaletnamelerinin düzenlenmesi için tanık bulundurulmasının zorunlu olduğu ifade edildi. Ancak İşlek, bu durumun yürürlükte olmadığını savunarak itiraz etti. Noterin işlem yapmaktaki ısrarı üzerine, İşlek savcılığa suç duyurusunda bulundu. Savcılık, kovuşturmaya gerek olmadığına karar verdi. İşlek, bu karara itiraz etmek için başvurduğu hakimlikten de red cevabı aldı ve son olarak Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na (TİHEK) başvurdu.
TİHEK'in İptal Kararı
TİHEK, Türkiye Noterler Birliği'nin görme engelliler için tanık bulundurma zorunluluğunu öngören 2014 tarihli genelgesinin iptal edildiğini açıkladı. Danıştay 8’inci Dairesinin 13 Mart 2024 tarihli kararıyla, görme engelli bireylerin tüm işlemlerinin düzenlenmesi gerektiği ve onaylama işlemlerinde tanık aranmayacağı belirtildi. Kurum, noterlikteki uygulamanın ayrımcı bir yaklaşım olduğunu ve İşlek'in eşit muamele görme hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
200 Bin TL Ceza
TİHEK, noterlik işlemini gerçekleştirmeyen H.Ö.'ye, ayrımcılık yasağının ihlal edildiği gerekçesiyle 200 bin TL idari para cezası uygulanmasına hükmetti. Kurum, noterlik hizmetlerine erişim konusunda Türkiye Noterler Birliği'nin gerekli düzenlemeleri yaptığına, ancak bu olayda ayrımcı muameleye neden olan noter hakkında ceza verilmesi gerektiğine dikkat çekti.
İşlek'in Açıklamaları
Önder İşlek, yaşadığı durumu DHA'ya anlatarak, noterlikteki sürecin kendisini nasıl etkilediğini dile getirdi. İşlek, “Noter, görme engelli olduğum için işlem yapmak istemedi. Eski bir düzenlemeden kaynaklanan yanlış bir anlayış olduğunu biliyordum. Bu durumu anlatmaya çalıştım ama noter geri adım atmadı” dedi. İşlek, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na başvurmasının ardından verilen cezanın, diğer kurumlar için de örnek teşkil etmesini umduğunu belirtti. Engelli bireylerin hakları için mücadele etmek zorunda kalmamaları gerektiğini vurguladı.
