Uzmanlar, geçmişte suçiçeği geçirmiş bireylerde ilerleyen yaşlarda yeniden aktifleşen varisella zoster virüsünün, zona hastalığına yol açtığını belirtiyor. Bu hastaların yaklaşık %18'inde, döküntüler geçse bile "postherpetik nevralji" adı verilen dayanılmaz ve kronik bir ağrı durumu gelişiyor.
Eksozomların Rolü
Nöroviroloji uzmanları, kronik ağrı çeken hastaların kanında bulunan hücresel taşıyıcılar olan "eksozom" parçacıklarını inceledi. Laboratuvar analizlerinde, bu hastaların kanındaki eksozomların sinir büyümesini baskılayan özel proteinlerle dolu olduğu tespit edildi. Bu durum, ağrıların nedenini anlamada önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Deneysel Bulgular
Canlı insan nöronları üzerinde yapılan deneylerde, postherpetik nevraljili hastalardan alınan eksozomların maruz bırakıldığı sinir hücrelerinin bodur kaldığı ve kendini onarmak için gerekli olan "büyüme konilerini" oluşturamadığı gözlemlendi. Ayrıca, bu nöronların diğer hücrelerle iletişim kurma yetisinin de azaldığı belgelendi.
Aşırı Uyarılma ve Tedavi Umutları
Araştırma verileri, eksozomların ağrı duyusal nöronlarını sürekli bir aşırı uyarılma halinde tuttuğunu ortaya koydu. Sinir lifleri, döküntü sonrasında iyileşemediği gibi eksozomların yarattığı biyolojik baskı nedeniyle ağrı sinyallerine karşı aşırı duyarlı hale geliyor. Bu bulgular, virüs vücuttan temizlense bile hastaların neden uzun süre şiddetli acı hissettiğini açıklıyor.
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların yalnızca zona sonrası gelişen ağrılarla sınırlı kalmayacağını, aynı zamanda diyabetik nöropati gibi diğer kronik ağrı rahatsızlıklarının tedavisinde de kullanılabileceğini belirtiyor. Kandaki eksozom kargolarının hedeflenmesi sayesinde, yeni nesil biyolojik tedavilerin geliştirilmesi için çalışmalar başlatıldı.
