Küresel petrol ürünleri piyasasında arz sıkışıklığı derinleşiyor. Uluslararası Enerji Ajansı'nın verilerine göre, ağustos ayında küresel rafineri işleme hacmi, bir önceki aya göre günlük 960 bin varil artarak 81,4 milyon varile ulaştı. Ancak bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre 4,2 milyon varil daha düşük seviyede kalıyor.
ABD ve Çin Etkisi
Aylık artışta, ABD'deki ham petrol işleme hacminin 7 yılın en yüksek seviyesine ulaşması ve Çin'deki iç talebin güçlenmesi önemli rol oynadı. Çin, kısıtlamaların gevşetilmesiyle petrol ürünü ihracatını son 2,5 yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Ancak, Ukrayna'daki savaş nedeniyle Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılar, Rusya'daki rafineri faaliyetlerinin yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre günlük yaklaşık 1,2 milyon varil azalmasına neden oluyor. Orta Doğu'daki gerilimler ise rafineri faaliyetlerini günlük yaklaşık 1,7 milyon varil düşürmesi bekleniyor.
Ticaretteki Düşüş
Rafineri faaliyetlerindeki kayıplar, petrol ürünleri ticaretinde de kendini gösteriyor. Geçtiğimiz ay, Rusya ve Körfez ülkelerinin toplam net dizel ve gaz yağı ihracatı, şubat ayına kıyasla günlük 1,6 milyon varil geriledi. Bu iki bölge, savaş öncesinde küresel deniz yoluyla dizel ve gaz yağı ticaretinin yaklaşık yüzde 45'ini karşılıyordu. Diğer bölgelerdeki rafineriler ise yüksek ürün fiyatları ve güçlü rafineri marjları sayesinde ham petrol işleme miktarlarını artırarak kayıpların bir kısmını telafi etmeye çalışıyor.
Küresel Rafineri Sistemi
Ancak OECD ülkelerinde rafineri kullanım oranlarının yüksek seyretmesi ve yaklaşan mevsimsel bakımlar, küresel rafineri sisteminin olası yeni arz kesintilerini telafi etme kapasitesini sınırlıyor. Bu yıl küresel rafineri işleme hacminin geçen yıla göre günlük 2,6 milyon varil azalarak ortalama 81,5 milyon varil seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Avrupa merkezli bağımsız veri sağlayıcısı Montel'in Jeopolitik Enerji Analisti Andres Cala, rafine ürün piyasalarının ham petrole kıyasla kısa vadede daha düşük esnekliğe sahip olduğunu belirtiyor. Cala, mevcut durumun dizel talebinin arttığı bir dönemde, Avrupa'daki rafinerilerin mevsimsel bakıma alınmasıyla daha da zorlaşacağını ifade etti.
