Dünya genelinde artan jeopolitik gerilimler ve enerji güvenliği endişeleri, yenilenebilir enerji yatırımlarında önemli bir sıçramayı beraberinde getiriyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan "Yenilenebilir Enerji 2026" raporu, bu değişimin boyutlarını gözler önüne serdi.
Yenilenebilir Enerji Kapasitesi Artıyor
Rapora göre, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki tedarik kesintileri, ülkeleri hızla ithal yakıtlardan uzaklaştırarak yerli ve temiz enerji kaynaklarına yönlendiriyor. Enerji güvenliğini sağlamak ve dalgalanan fosil yakıt fiyatlarından korunmak amacıyla hükümetlerin alacağı önlemlerle, 2026-2031 döneminde küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin yaklaşık 4 bin 800 gigavat artması bekleniyor. Bu artış, son altı yıldaki toplam kapasite artışından yüzde 60 daha fazla bir rakamı temsil ediyor.
Güneş Enerjisi Öne Çıkıyor
2031 yılına kadar eklenecek bu devasa kapasitenin dörtte üçünden fazlasını güneş enerjisi oluşturacak. Güneş enerjisini kara tipi rüzgâr enerjisi santralleri takip edecek. Yenilenebilir enerji pazarında yaşanan bu değişim, küresel büyümenin merkezinin de değiştiğini gösteriyor. Çin dışındaki gelişmekte olan ekonomiler, yenilenebilir enerji kapasitesinde gelişmiş ülkelerle eşit seviyeye ulaşmayı başardı.
Yükselen Ekonomiler Yatırım Yapıyor
Önümüzdeki beş yıllık süreçte, yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerin yaklaşık 1100 gigavatlık kapasite ekleyerek gelişmiş ülkeleri yakalaması bekleniyor. Hindistan, Güneydoğu Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Sahra Altı Afrika'da yatırımlar hız kazanırken, bu bölgelerdeki kapasite artışının önceki altı yıla göre üç katına çıkacağı tahmin ediliyor. Hindistan, kapasitesini iki katına çıkararak dünyanın en büyük ikinci büyüme pazarı konumuna gelecek.
Altyapı Sorunları Sektörü Etkiliyor
Küresel yenilenebilir enerji pazarının lideri olan Çin'in, aynı dönemde yaklaşık 2 bin 550 gigavatlık katkı sağlaması bekleniyor. Ancak, Pekin yönetiminin yenilenebilir enerji politikalarındaki değişiklikler nedeniyle, Çin'in 2025'teki küresel payının yüzde 60'ın üzerinde olmasının, tahmin dönemi boyunca ortalama yüzde 53'e gerileyeceği öngörülüyor. Yatırımlardaki bu önemli artışa rağmen, altyapı yetersizlikleri sektörün en büyük engeli olmaya devam ediyor. Rapora göre, dünya genelinde şebeke bağlantısı bekleyen projelerin kapasitesi geçen yıl yüzde 60 oranında arttı. Şu anda bağlantı bekleyen projelerin toplam kapasitesi, aynı dönemde şebekeye entegre edilen rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesinin tam dört katına denk geliyor.
IEA Başkanı Fatih Birol, raporun sonuçlarını değerlendirerek, yenilenebilir enerjinin yaygınlaşmasındaki temel motivasyonun çevresel kaygılardan enerji güvenliğine kaydığına dikkat çekti. Birol, "Maliyetlerin düşmesi yenilenebilir enerjiyi birçok piyasada rekabetçi bir seçenek haline getirdi. Ancak bugün yaygınlaşmayı esas olarak enerji güvenliği kaygıları yönlendiriyor," dedi. Birol, yenilenebilir kaynakların dünya genelindeki elektrik üretiminin üçte birini karşıladığını, bu oranın önümüzdeki beş yıl içinde yarıya yaklaşmasının beklendiğini ifade etti.
