Türkiye'de yatırım fonu sektöründe yaşanan kriz, 131 fonun tasfiyeye alınmasıyla derinleşti. Bu durumdan yaklaşık yarım milyon yatırımcı etkilenirken, Borsa İstanbul da sert kayıplar yaşadı. Eylül ayında ana endeks, 2008'den bu yana en kötü aylık performansını kaydetti.
Krizin sebepleri ve sonuçları üzerine yapılan analizlerde, ABD merkezli yatırım bankası JPMorgan'ın uyarıları dikkat çekiyor. JPMorgan analistleri, yatırım fonu sektöründeki çalkantının Türkiye ekonomisi için daha geniş sonuçlar doğurabileceğine ve bunun, bankanın 2026 yılı için öngördüğü yüzde 3'lük GSYH büyüme tahmini üzerinde anlamlı aşağı yönlü riskler oluşturduğuna işaret etti.
Borsa İstanbul'daki kayıpların ardından, piyasalardaki olumsuz etkileri sınırlamak amacıyla bazı önlemler alındı. Krizden etkilenen hisselerin endekslerden çıkarılması gibi değişikliklerin ardından, Borsa İstanbul'un ana endeksi perşembe günü yüzde 2,5 yükselişle kapandı. Ancak asıl süreç, tasfiye edilecek fonlarda yaşanacak. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye işlemlerinin altı aya kadar süreceğini duyurdu.
Tasfiye sürecinde, belirli fonlarda net yatırımı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılara paralarının tamamı ödenecek. 1 milyon TL ve üzerinde yatırımı bulunanlara ise ilk aşamada 1 milyon TL ara ödeme yapılması planlanıyor. Tasfiye öncesindeki fon satışlarından elde edilen aşırı kazançların iade edilmesi için Türkiye Mudara ve Sigorta Fonu (TMSF) hesaplar açtı. Ancak tasfiye takviminin açıklanması, yatırımcıların gerçek kaybını henüz netleştirmiyor.
Toplam kaybın ne olacağı henüz bilinmezken, tasfiye kapsamındaki fonların toplam varlıklarının 20 milyar doların üzerinde olduğu belirtiliyor. Ancak bu, yatırımcıların 20 milyar dolar kaybettiği anlamına gelmiyor. Gerçek kaybı belirleyecek temel unsur, fonların ellerindeki varlıkların hangi fiyatlardan nakde çevrilebileceği olacak. Fonların önemli bir kısmının işlem hacmi düşük hisseler taşıması, tasfiye sürecini zorlaştırabilecek bir faktör olarak öne çıkıyor. Bu nedenle yatırımcılar, söz konusu hisselerin gerçek piyasa koşullarında hangi fiyatlardan satılabileceğini ve tasfiye sürecinin sonunda yatırımlarının ne kadarını geri alabileceklerini merakla bekliyor.
