Hattuşa, Çorum'un Boğazkale ilçesinde gerçekleştirilen kazılarda, MÖ 13. yüzyılda Mısır ile Hititler arasında imzalanan Kadeş Antlaşması'na ait bir kil parçası bulundu. Yaklaşık bir yıl süren bilimsel incelemelerin ardından bu küçük parça, antlaşmanın önemli bölümlerine ışık tutuyor.
Antlaşmanın Önemi
Kadeş Antlaşması, Mısır Firavunu II. Ramses ile Hitit Kralı III. Hattuşili arasında imzalanan bir barış anlaşmasıydı. Yüzyıllar süren çatışmaların ardından iki büyük güç arasında sağlanan bu anlaşma, tarafların barış sağlaması ve karşılıklı yükümlülükler üstlenmesi açısından büyük önem taşıyor. Mısır versiyonu tapınak duvarlarına kazınmışken, Hititlere ait kopyalar çivi yazısıyla kil tabletler üzerine aktarılmıştır.
Kazı Alanı ve Buluntunun Durumu
Yeni bulunan eser, Hattuşa'nın Büyükkale bölgesinde ortaya çıkarıldı. Parçanın bir yüzü büyük ölçüde korunmuş durumda, ancak antik metnin Kadeş Antlaşması'na ait olduğu, kimliğinin belirlenmesi için bir yıl süren incelemeler sonrasında anlaşıldı. Buluntunun üzerinde okunabilen metinler, antlaşmanın 12 ila 20. maddeleriyle bağlantılı bölümler içeriyor.
İçerik ve Anlamı
Bu bölümler, topraklarını terk edenlerin durumu, geri dönüşleri ve korunmaları gibi konuları ele alıyor. Metinde, Mısır veya Hatti topraklarını terk eden kişilerin geri gönderilmesine dair hükümler yer alıyor. Ayrıca, sığınan kişilerin ve mallarının korunmasına yönelik düzenlemeler de bulunuyor. Bu durum, antik dönemlerde devletler arası diplomatik ilişkilerin nasıl düzenlendiğine dair önemli bilgiler sunmaktadır.
Arkeolojik Değer
Hattuşa'da daha önce bulunan Kadeş Antlaşması parçalarına yeni bilgiler ekleyen bu buluntu, arkeolojik açıdan büyük bir değer taşıyor. Çivi yazısıyla kaydedilen farklı kopyalar, antlaşmanın özgün metninin bazı bölümlerinin yeniden oluşturulmasına olanak tanıyor. Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı, antlaşmaya ait başka parçaların da farklı ülkelerdeki müze koleksiyonlarında bulunduğunu belirtiyor. Kazıların devam etmesi, Kadeş Antlaşması'na ait daha fazla parçanın keşfedilme olasılığını artırıyor.
