Antalya'nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında, 2025 yılında kazısına başlanan seramik yüklü bir gemi batığı, antik dönemin sofra kültürünü ve Akdeniz ticaretini aydınlatıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın açıklamasına göre, batığın ana yükünü Antakya kökenli tabak ve kaseler oluşturuyor.
Antik Eserler
Hatay'ın Arsuz ilçesinde, antik adıyla Rhosus'un kıyılarında üretildiği düşünülen eserler arasında kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve çeşitli boyutlarda tepsiler yer alıyor. Bu ürünler, özellikle Roma döneminde talep görmesiyle dikkat çekiyor ve Akdeniz dünyasının lüks yemek takımları arasında bulunuyor.
Çeşitli Üretim Merkezleri
Batıkta, Ege'deki bazı adalarda üretildiği tahmin edilen amforalar da keşfedildi. Farklı üretim merkezlerine işaret eden buluntular, geminin taşıdığı yükün çeşitliliğini gözler önüne seriyor. Ayrıca, Arsuz seramiklerinin tarihi önemi, Romalı hatip ve devlet adamı Çiçero'nun yazışmalarında da yer almasıyla artıyor.
Tarihsel Bağlantılar
Çiçero, MÖ 50 yılında dostu Attikus'a yazdığı mektupta, Rhosus'tan seramik kaplar sipariş ettiğini belirtmiştir. Bu yazışma, bölgede üretilen sofra kaplarının Roma dünyasında tanındığını ve tercih edildiğini gösteriyor. Adrasan batığında bulunan seramiklerin Rhosus üretimiyle ilişkilendirilmesi, kazıyı antik kaynaklarda adı geçen bu ürünlerin deniz ticaretindeki yerini anlamak açısından önemli kılıyor.
Koruma Yöntemleri
Batıktaki tabak ve kaselerin bugüne iyi durumda ulaşmasının ardında, yükleme sırasında uygulanan bir koruma yöntemi bulunuyor. Seramikler, ahşap sandıklara yerleştirilmeden önce aralarına kil konularak, gemi batarken kırılmalarının önüne geçilmiştir. Bu uygulama, eserlerin binlerce yıl boyunca korunmasına yardımcı oldu.
Denizden çıkarılan tabak ve kaseler, dönemin işçiliğini ve biçim özelliklerini günümüzde de gözler önüne seriyor. Gemide bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri, batığın tarihlendirilmesine ışık tutuyor. Bulgular, geminin MÖ 1. yüzyılın ortalarında Antakya, Ege, Yunanistan ve İtalya kıyıları arasındaki ticaret ağı içinde faaliyet gösterdiğine işaret ediyor. Muhtemelen Roma'ya doğru ilerlerken bir fırtına sırasında sığlığa çarparak battığı tahmin edilen geminin kazı çalışmaları, su altı arkeologlarının robotların desteğiyle devam ediyor.
