UAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı) Başkanı Rafael Grossi, Viyana'da devam eden 70. Genel Konferans'ta nükleer silahlanma konusunda önemli uyarılarda bulundu. Grossi, daha fazla nükleer silah ve nükleer silaha sahip ülkenin bulunduğu bir dünyanın güvenli olmayacağını belirtti. Konferansta ABD Enerji Bakanı Chris Wright ve Rusya'nın Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev de konuşmalar yaptı.
Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi
Grossi, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'nın (NPT) küresel nükleer yayılmayı önleme konusunda temel bir yapı taşı olduğunu ifade etti. Ayrıca, İran'ın nükleer programına ilişkin denetimlerin 2026 itibarıyla kötüleştiğini ve bu süreçte denetçilerin geri çekilmek zorunda kaldığını aktardı. Grossi, İran'da 6 aydan uzun süredir sahada herhangi bir doğrulama faaliyeti yürütmediklerini vurguladı.
İran'ın Zenginleştirilmiş Uranyum Stoku
Grossi, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum envanterine dair bilgi sürekliliğinin sağlanamadığını ve bu durumun ciddi nükleer yayılma endişelerine yol açtığını belirtti. Bu bağlamda, diplomasi ve müzakerelere dönülmesi gerektiğini ifade etti. Suriye'nin nükleer faaliyetleriyle ilgili güvence denetimlerinin çözüldüğünü de hatırlatan Grossi, bu ilerlemenin Suriye'nin şeffaflığı sayesinde sağlandığını dile getirdi.
ABD ve Rusya'nın Görüşleri
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, İran'ın UAEA'ya karşı şeffaf olmamasının kabul edilemez olduğunu savundu. Wright, İran'ın nükleer silah geliştirmemesi gerektiğini ve UAEA ile işbirliği yaparak güvence denetimi yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, ABD'nin nükleer enerji alanındaki hedeflerine de değinerek, 2050 yılına kadar nükleer enerji kapasitesini artırmayı hedeflediklerini kaydetti.
Rusya'nın Rosatom Genel Müdürü Lihaçev ise, dünya genelinde nükleer tesislerin saldırılara maruz kaldığını belirtti. Ukrayna ordusunun Rus nükleer santrallerine düzenli olarak saldırılar gerçekleştirdiğini savunan Lihaçev, nükleer güvenliğin sağlanmasının öncelikli bir konu olduğunu ifade etti. Lihaçev, UAEA'nın saldırıları yalnızca kayda geçirmekle yetinmemesi gerektiğini, sorumluların açıkça belirtilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
