İstanbul'da yaşayan Tanzanyalı gazeteci Hamisi Iddi Hamisi ve Darüsselam Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Sabatho Nyamsenda, 14 Ekim 1999'da hayatını kaybeden Julius Nyerere'nin siyasi mirasını ve fikirlerinin günümüz Afrika'sındaki önemini değerlendirdi.
Nyerere'nin Hayatı ve Liderliği
Bugünkü Tanzanya'nın Butiama köyünde 13 Nisan 1922'de dünyaya gelen Nyerere, öğretmenlik mesleğinden siyasete geçerek ülkesinin İngiliz sömürge yönetiminden bağımsızlığını kazanmasında önemli bir rol üstlendi. 1954'te Tanganika Afrika Ulusal Birliğini (TANU) kuran Nyerere, Tanganika'nın 9 Aralık 1961'de bağımsızlığını kazanmasının ardından ülkenin ilk başbakanı oldu. 1962'de devlet başkanlığına seçilen Nyerere, Tanganika ile Zanzibar'ın 1964'te birleşmesiyle kurulan Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti'nin ilk devlet başkanı olarak 1985 yılına kadar görev yaptı.
Pan-Afrikanizm ve Bağımsızlık Mücadelesi
Dr. Sabatho Nyamsenda, Nyerere'nin siyasi mücadelesinin temelinde Pan-Afrikanizm düşüncesinin yattığını belirtti. 1945 sonrasında Pan-Afrikanizm hareketinin iki ana hedefinin Afrika'nın sömürge yönetimlerinden kurtarılması ve kıtanın siyasi birliğinin sağlanması olduğunu ifade etti. Nyerere, 1961'de Tanganika bağımsızlığını kazandıktan sonra, Afrika'nın bir santimetresi bile sömürge yönetimi altında kaldığı sürece Tanganika'nın bağımsızlığının anlamsız olduğunu dile getirdi.
Nyerere'nin Tanzanya'yı Afrika'daki bağımsızlık hareketlerinin önemli merkezlerinden birine dönüştürdüğünü vurgulayan Nyamsenda, özellikle Güney Afrika'daki ırkçı apartheid rejimine karşı mücadele eden Afrika Ulusal Kongresi (ANC) ve diğer bağımsızlık hareketlerine destek sağladığını aktardı. Bu örgütler, Tanzanya'da barındırılarak askeri eğitim ve diğer imkanlardan faydalandı.
Nyerere'nin Birlik Vizyonu
Nyerere, 1963'te kurulan Afrika Birliği Örgütünün (OAU) kurucu liderleri arasında yer aldı. Onun asıl hedefinin Afrika ülkelerinin tek bir siyasi yapı altında birleşmesi olduğunu belirten Nyamsenda, Nyerere'nin bu konuda Gana'nın ilk Devlet Başkanı Kwame Nkrumah ile birlikte birleşik Afrika düşüncesini savunduğunu ifade etti. Ancak, kıtadaki ülkelerin tek bir devlet oluşturma hedefinin gerçekleşmemesi üzerine Afrika Birliği Örgütünün kurulduğunu hatırlattı.
Tanzanyalı gazeteci Hamisi Iddi Hamisi, Nyerere'nin ulusal birlik ve toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesinde de önemli bir rol oynadığını söyledi. Nyerere, 120'den fazla etnik grubun yaşadığı Tanzanya'da farklılıkları inkar etmeden ortak bir ulusal kimlik oluşturmayı amaçladı. Hamisi, Nyerere'nin 'Ujamaa' politikasıyla toplumsal kalkınmayı eğitim, ekonomik refah ve birlik düşüncesiyle ilişkilendirdiğini belirtti.
Günümüz Afrika'sında Nyerere'nin Etkisi
Hamisi, Nyerere'nin bağımsızlık sonrası Afrika ülkeleri arasında ekonomik, siyasi ve diplomatik işbirliğinin geliştirilmesini savunduğunu ifade etti. Bugün Afrika'nın birliği konusunda karşılaşılan engellerden birinin siyasi liderlerin ulusal düzeydeki çıkarları olduğunu vurguladı. Ancak, halklarda ve genç kuşaklarda bir değişim isteği olduğunu dile getirdi. Nyerere'nin düşüncelerinin genç Afrikalı nesillere yol gösterebileceğini belirten Hamisi, kıtanın kaynaklarının etkin kullanılması ve ülkeler arasındaki dayanışmanın artırılmasının önemine dikkat çekti.
