Okyanusların iklim değişikliğindeki rolü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi İklim Merkezi ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Salihoğlu tarafından yapılan açıklamalarla gündeme geldi. Salihoğlu, okyanusların iklim değişikliğine karşı en büyük tampon sistemi olduğunu ancak bu kapasitenin hızla zorlandığını ifade etti.
Prof. Dr. Salihoğlu, 2015-2025 döneminin kayıtlardaki en sıcak 11 yılı içerdiğini belirterek, okyanusların son 20 yılda insanlığın yıllık enerji kullanımının yaklaşık 18 katı kadar ısıyı emdiğini vurguladı. Bu durumun iklim sistemindeki fazla enerjinin büyük ölçüde denizlerde birikmesine yol açtığını söyledi.
Deniz Sıcaklıklarındaki Artış
Küresel ölçekte deniz yüzey sıcaklıklarının rekor seviyelere ulaştığını dile getiren Salihoğlu, okyanusların yüzde 80'inde sıcaklık artışı görüldüğünü ve bunun kalıcı bir ısınma eğilimi olduğunu belirtti. Akdeniz, Marmara ve Karadeniz gibi bölgelerde sıcaklık artışlarının daha belirgin hale geldiğini ifade etti.
Salihoğlu, okyanusların yalnızca ısınmadığını, aynı zamanda asitlendiğini ve oksijen seviyelerinin düştüğünü de belirtti. Sanayi Devrimi'nden bu yana yüzey okyanus pH değerinin 0,1 birim düştüğünü ve bunun yaklaşık yüzde 30'luk asitlik artışına karşılık geldiğini vurguladı. Ayrıca, 1993'ten bu yana küresel deniz seviyesinin yaklaşık 10 santimetre yükseldiğini ve bu yükselmenin hızlandığını aktardı.
Ekonomik Faaliyetler Üzerindeki Etkiler
İklim değişikliğinin kıyı ekonomilerine etkilerine de dikkat çeken Salihoğlu, turizm, balıkçılık ve enerji gibi sektörlerin doğrudan risk altında olduğunu belirtti. Deniz sıcaklıklarındaki artışın balıkların göç yollarını ve üreme dönemlerini değiştirdiğini, bu durumun da balık stoklarının geleceğini tehdit ettiğini ifade etti.
Biyoçeşitlilik üzerindeki baskının arttığını söyleyen Salihoğlu, habitat kayıpları ve istilacı türlerin yayılmasının ekonomik faaliyetleri olumsuz etkilediğini vurguladı. Ayrıca, deniz seviyesindeki yükselmenin fırtına kabarmaları ve aşırı yağışlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, bu durumun etkisinin katlanarak büyüdüğünü belirtti.
Gelecek İçin Öneriler
Salihoğlu, İstanbul, İzmir ve Antalya gibi büyük kıyı kentlerinin mevcut planlamalarının gelecekteki iklim senaryolarını dikkate alması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, mavi karbon ekosistemlerinin korunması ve iyileştirilmesi için sürdürülebilir mavi ekonomi stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Türkiye'nin deniz ve kıyı alanlarının sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkısını artırmak amacıyla önemli projelerin hayata geçirildiğini de sözlerine ekledi.
Sonuç olarak, iklim politikalarının kara merkezli yaklaşımın ötesine geçmesi gerektiğini vurgulayan Salihoğlu, ulusal iklim taahhütlerinde okyanus ve kıyı çözümlerinin sistematik biçimde yer almasının kritik olduğunu ifade etti.
