Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Levent Öztürk, yaz tatilinde geç yatıp geç kalkmaya alışan öğrencilerin yeni eğitim döneminde uyku düzenlerini kademeli olarak değiştirmeleri gerektiğini vurguladı. Yeterli uyku almanın öğrenme ve akademik başarı için kritik öneme sahip olduğunu ifade eden Öztürk, öğrencilerin okulların açılmasıyla birlikte erken kalkmanın zorlukları ile karşılaşabileceğini belirtti.
Uyku Düzeninin Önemi
Öztürk, yaz döneminde öğrencilerin genellikle geç yatıp geç kalktığını, bu durumun okulların açılmasıyla sorun haline gelebileceğini kaydetti. Öğrencilere, uyku düzenlerini okullar açılmadan önce değiştirmeleri gerektiğini hatırlatarak, kademeli bir geçişin daha sağlıklı olacağını dile getirdi. Hafta sonu geç yatıp geç kalkmış bir öğrencinin, pazar akşamı bir anda erken yatmaya çalışmasının biyolojik açıdan zorluk oluşturabileceğine dikkat çekti.
Kademeli Geçişin Gerekliliği
Prof. Dr. Öztürk, uyku düzeninin bir anda değiştirilmesi yerine, yatış ve kalkış saatlerinin aşamalı olarak erkene çekilmesinin daha doğru olduğunu belirtti. Öğrencilerin ihtiyaç duyduğu uyku süresinin yaş gruplarına göre değiştiğini, ortaokul döneminde 9 ila 11 saat, lise döneminde ise yaklaşık 8-9 saat uykuya ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Yeterli uyku alınmadığında öğrenme süreçlerinin olumsuz etkilenebileceğini vurguladı.
Elektronik Cihazlardan Uzak Durulmalı
İyi bir uyku için hazırlık dönemi oluşturulması gerektiğini de belirten Öztürk, uyku öncesindeki son 1-2 saatte telefon, tablet, bilgisayar ve televizyon gibi elektronik cihazlardan uzak durulmasını önerdi. Yatak odasında bu tür cihazların bulundurulmamasının faydalı olacağını ifade eden Öztürk, biyolojik saatin çevresel uyarılarla kendisini yenilediğini ve bu uyarılardan birinin ışık olduğunu hatırlattı.
Sosyal Jetlag Durumu
Öztürk, hafta içi ve hafta sonu farklı uyku düzenlerinin "sosyal jetlag" olarak adlandırılan duruma yol açabileceğini belirtti. İdeal olanın, hafta içi ve hafta sonu ayrımı yapmadan sabit bir uyku-uyanıklık saat döngüsünü korumak olduğunu dile getirdi. Öğrencilerin uyku düzenlerini mümkün olduğunca bozmamaları gerektiğini vurguladı ve uyku öncesindeki son bir saatte elektronik cihazların yaydığı ışıktan uzak durulmasını önerdi. Ayrıca, kafeinli içeceklerin uyku düzenini olumsuz etkileyebileceğini de sözlerine ekledi.
