MÜYORBİR'in (Müzik Yorumcuları Meslek Birliği) ev sahipliğinde İstanbul'da başlayan SCAPR (Uluslararası İcracı Sanatçı Meslek Birlikleri Ağı) Çalışma Grubu Toplantısı, yaklaşık 60 ülkeden 200'e yakın müzisyen ve uzmanın katılımıyla gerçekleştiriliyor. Toplantıda, yapay zekanın sanatçı haklarına etkisi, dijital lisanslama ve Türkiye'deki 'özel kopyalama harcı' sorunu gibi konular ele alınıyor. Zirve, yarın sona erecek.
Yapay Zeka ve Sanatçı Hakları
Toplantıda, yapay zeka uygulamalarında sanatçıların haklarının korunmasına yönelik önemli bir işbirliği anlaşmasına imza atıldı. MÜYORBİR Yönetim Kurulu Başkanı Burhan Şeşen, basın toplantısında dijital müzik yayıncılığının 40 milyar dolarlık bir hacme ulaştığını belirtti. Şeşen, yapay zeka sistemlerinde izinsiz kullanılan sanatçı sesleri ve icralarının tespit edilmesi gerektiğini vurgulayarak, hak sahiplerine tazminat ödenmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, sanatçıların teliflerinin doğrudan hesaplarına yatacağı şeffaf bir mekanizma kurulması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Türkiye'deki Telif Sorunu
Toplantıda, Türkiye'deki telif sistemi ve özel kopyalama harcı sorunu detaylı bir şekilde ele alındı. 2024 yılında dünya genelinde özel kopyalama harcı kapsamında 1 milyar Avro toplandığı, Avrupa'nın bazı ülkelerinde bu gelirlerin meslek birliklerinin bütçesinin yüzde 50'sinden fazlasını oluşturduğu belirtildi. MÜYORBİR başkanı, Türkiye'nin 26 yıldır bu harcın hak sahiplerine ödenmediği tek ülke olduğunu vurguladı. Şeşen, dijitalleşmenin büyüttüğü ekonomide sanatçıların payının güvence altına alınması için gerekli sistemlerin hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
Gelecek İçin Beklentiler
Toplantıda, biriken fonların dağıtımında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın müzik, sinema ve edebiyat meslek birliklerinden ortak bir uzlaşı beklediği aktarıldı. Ancak bu beklentinin ne kadar gerçekçi olduğu sorgulandı. Meslek birlikleri arasında uzlaşı sağlanarak kamuoyu oluşturulması gerektiği ifade edilirken, edebiyat, sinema ve müzik disiplinleri arasında ilk etapta ana dilimler halinde ödemelerin yapılması önerildi. SCAPR Yönetim Kurulu Başkanı José Luis Sevillano, Avrupa'daki 27 ülkenin en büyük gücünün özel kopyalama harcı sisteminden geldiğini vurguladı.
