İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, yaş sebze ve meyve piyasasında yaşanan fahiş fiyat artışlarına yönelik kapsamlı bir soruşturma başlatıldı. Türkiye genelinde büyük market zincirlerine ürün tedarik eden 41 firmanın 109 adresine eş zamanlı baskınlar düzenlendi. Bu operasyon sonucunda 38 şirket yöneticisi gözaltına alındı.
Sahte Müstahsil Makbuzları
Soruşturma dosyasında yer alan çarpıcı detaylar arasında, vefat eden vatandaşlar adına düzenlenen sahte müstahsil makbuzları dikkat çekti. Denetlenen tedarikçi firmaların, 2014 ve 2016 yıllarında hayatını kaybetmiş birçok kişi adına yüz binlerce liralık sebze ve meyve alım kaydı oluşturduğu belgelendi. Bu durum, piyasada ciddi bir usulsüzlük yaşandığını ortaya koyuyor.
Vergi Kaçakçılığı ve Hileli İşlemler
Raporda, şebekenin vefat etmiş kişilerin T.C. kimlik numaralarını kullanarak milyonlarca liralık hayali ürün alımı gösterdiği tespit edildi. Bu şekilde, yaşayan çiftçiler adına yüksek bedelli hayali evrak düzenlenmesi, vergi dairesi veya Bağ-Kur radarına takılma ihtimalini ortadan kaldırıyordu. Müfettişler, 1.029 çiftçinin resmi ifadelerini şirket kayıtlarıyla karşılaştırarak bu mekanizmanın detaylarını ortaya çıkardı.
Piyasa Manipülasyonu
Soruşturma kapsamında, çiftçiden tarlada kilosu 6 ila 8 liraya alınan mandalina, resmi müstahsil makbuzuna 28 lira maliyetle işlendiği belirlendi. Aynı ürün, zincir marketlere ise ortalama 31,82 liradan satıldı. Bu durum, aradaki yaklaşık 20 liralık net rantın vergi dışı bırakılmasına ve şirketlerin resmi defterlerde yalnızca 17 kuruş kar ediyormuş gibi gösterilmesine yol açtı. Ayrıca, elma, patates, soğan ve limon gibi ürünlerde de benzer uygulamaların yapıldığı tespit edildi.
Bakanlık Açıklaması
Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturmayla ilgili yaptığı açıklamada, tarladan sofraya uzanan zincirde üreticinin emeğini ve vatandaşın bütçesini sömüren aracı kartellerine göz yumulmayacağını belirtti. Denetim ve operasyonların kararlılıkla devam edeceğini vurguladı.
