İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri John Swinney, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth ve Kuzey İrlanda Birinci Bakanı Michelle O’Neill, Cardiff'te düzenlenen zirvede bir araya geldi. Zirve, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'daki bağımsızlık yanlısı siyasi hareketlerin ilk kez aynı anda yönetimde bulunması dolayısıyla dikkat çekti.
Siyasi Dengenin Değişimi
Toplantıda yapılan ortak açıklamada, Birleşik Krallık'taki siyasi dengelerin değiştiği vurgulandı. Liderler, "Bu adalardaki siyasi manzara değişiyor" diyerek, Westminster yönetiminin sona ermekte olduğuna dair güçlü bir mesaj verdiler. John Swinney, bu buluşmayı "Birleşik Krallık'ın anayasal yolculuğunda kritik bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi.
Kendi Kaderini Tayini Hakkı
Zirvenin en önemli konularından biri, kendi kaderini tayin hakkı oldu. SNP, Plaid Cymru ve Sinn Féin, halkların geleceklerine demokratik yöntemlerle karar vermesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, Birleşik Krallık hükümetine, her ülkenin kendi anayasal geleceğini belirlemesi için gerekli hazırlıkları yapması çağrısında bulundular.
Tarihi Anlaşma
Cardiff'teki görüşmelerin ardından üç parti arasında bir mutabakat zaptı imzalandı. Anlaşma ile taraflar, ekonomi, enerji, Avrupa ile ilişkiler ve anayasal konularda daha yakın işbirliği yapmayı taahhüt etti. Üç lider, Brexit'in ekonomilere zarar verdiğini savunarak, kendi ülkelerinin geleceğinin Avrupa Birliği içinde bulunması gerektiğini ifade etti. Sinn Féin lideri Mary Lou McDonald, anlaşmayı "tarihi" olarak nitelendirerek, geleceklerine karar verme konusundaki haklarını birlikte ortaya koyduklarını belirtti.
Gelecek Tartışmaları
Cardiff zirvesi, Kuzey İrlanda'da da tartışmalara yol açtı. Demokratik Birlik Partisi'nden (DUP) Emma Little-Pengelly, Michelle O’Neill'in toplantıya Kuzey İrlanda hükümeti adına değil, Sinn Féin'deki siyasi görevi kapsamında katıldığını vurguladı. Kuzey İrlanda'daki güç paylaşımı sistemi gereği, Birinci Bakan ile Başbakan Yardımcısı eşit yetkilere sahip. Little-Pengelly, O’Neill’i Birleşik Krallık'ın parçalanması yönündeki siyasi hedeflerini desteklemekle suçladı. Ancak Sinn Féin, toplantının siyasi partiler arasında gerçekleştirildiğini ve kendi kaderini tayin hakkını savunan hareketlerin bir araya gelmesinin doğal olduğunu savundu.
Cardiff'te imzalanan anlaşma, bağımsızlık ve anayasal değişim konusundaki en görünür ortak adımlardan biri olarak kaydedildi. Üç lider, Westminster merkezli yönetim modeline karşı daha güçlü bir tutum geliştirme konusunda anlaştı. Bu buluşma, Birleşik Krallık'ın anayasal geleceğine dair tartışmaları daha da derinleştirdi.
