İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin 46. yılı dolayısıyla Beyoğlu'ndaki TRT Radyo binası önünde bir basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamada, "12 Eylül darbesinin 46. yılında darbelere karşı demokrasiyi savunuyoruz" pankartı taşındı ve basın metnini İHD Eş Genel Başkanı Oya Ersoy okudu.
İnsan Hakları İhlalleri
Ersoy, 12 Eylül darbesinin ardından Türkiye'de ciddi insan hakları ihlalleri yaşandığını belirtti. Özellikle darbe sonrası hazırlanan 1982 Anayasası'nın hala yürürlükte olduğunu vurguladı. Türkiye'de olağanüstü hal (OHAL) dönemlerinde uygulanan birçok uygulamanın kalıcı hale geldiğini ifade eden Ersoy, bu durumun insan hakları ihlallerine yol açtığını söyledi.
Otoriterleşme ve İnsan Hakları
Ersoy, AKP hükümetinin darbelere karşı olduğunu sıkça dile getirmesine rağmen, anayasa hükümlerine uymaktan kaçındığını ve çıkarılan yasalarla demokratik ortamı daralttığını aktardı. 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnamelerle binlerce kamu görevlisinin ihraç edildiğini ve belediyelere kayyım atandığını hatırlattı. Ersoy, geçici olağanüstü halin kalıcı hale geldiğini ve demokrasiyi güçlendirmek yerine otoriter bir rejim inşasının tercih edildiğini söyledi.
Kürt Meselesi ve Çözüm Süreci
Ersoy, Türkiye'de otoriterleşme ile birlikte Kürt meselesinin uzun yıllar inkâr ve güvenlikçi bir yaklaşımla ele alındığını belirtti. Geçmişteki demokratik çözüm girişimlerinin sonuçsuz kaldığını ifade eden Ersoy, Ekim 2024'te başlayan yeni sürecin farklı gelişmelere sahne olduğunu kaydetti. Abdullah Öcalan'ın çağrısının ardından PKK'nin kendisini feshettiğini hatırlatan Ersoy, TBMM'de bir komisyon kurulmasını ve bu komisyonun raporunun kamuoyuna açıklanmasını önemsediklerini belirtti.
Yeni Anayasa İhtiyacı
Ersoy, barış ve demokratik toplum süreci devam ederken muhalefet partilerine yönelik baskıların arttığını ifade etti. İHD'nin tüm antidemokratik uygulamalara karşı olduğunu vurgulayan Ersoy, demokratik ve çoğulcu bir anayasa ihtiyacının sürdüğünü belirtti. Yeni bir anayasa yapılabilmesi için temel hak ve özgürlükler alanında adımlar atılması gerektiğini ekledi. Darbeciler tarafından hazırlanan bir anayasa ile yönetilen Türkiye'nin gerçek anlamda demokratik bir anayasaya ihtiyacı olduğunu sözlerine ekledi.
Ersoy, darbe döneminde işlenen suçlarla ilgili etkin yargısal süreçlerin sürdürülmesi gerektiğini ve mağdurların zararlarının giderilmesi çağrısında bulundu. Ayrıca, çatışma çözümü girişimlerinin yanı sıra demokratikleşme adımlarının atılması ve pozitif barışın sağlanması gerektiğini vurguladı.
