Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), Gazze'nin yeniden inşası için 71,5 milyar dolara ihtiyaç duyulduğunu bildirdi. Raporda, Filistin ekonomisinin uzun yıllardır süren işgali ve bunun getirdiği kısıtlamalar nedeniyle ağır bir baskı altında olduğu vurgulandı. Gazze'deki ekonomik çöküş ve Batı Şeria'daki kısıtlamaların artışı da raporda yer aldı.
Ekonomik Çöküş ve Kayıplar
UNCTAD raporunda, Gazze'deki fiziksel altyapı hasarının 35,2 milyar dolar, ekonomik ve sosyal kayıpların ise 22,7 milyar dolar olarak tahmin edildiği belirtildi. Filistin'in Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYH) 2024'te sert bir daralma yaşadıktan sonra 2025'te yüzde 4,3 oranında büyüyeceği öngörülüyor, ancak bu büyüme 2022 seviyesinin yüzde 20 altında kalacak.
İş Kaybı ve Yerinden Edilme
Raporda, Ekim 2023'ten bu yana işgücü kaybının 100 binlerce kişiyi etkilediği ve bu durumun tahmini 2,8 milyar dolarlık gelir kaybına yol açtığı ifade edildi. Ayrıca, Batı Şeria'da yasa dışı yerleşimlerin genişlemesi nedeniyle arazi ve doğal kaynaklara erişimin azaldığına dikkat çekildi. 2023 yılından bu yana 38 yerleşim yeri Filistinlilerden tamamen boşaltıldı.
Mali Durum ve Kamu Borcu
Filistin hükümetinin mali durumu keskin bir şekilde kötüleşirken, İsrail'in Filistin hükümetinin mali gelirlerinin büyük bir kısmını tahsil ettiği belirtildi. 2025 bütçe açığının GSYH oranı yüzde 13 olarak öngörülüyor. Bu mali baskılar, sağlık hizmetleri gibi temel hizmetlerin sunumunu da kısıtlıyor. 2025 sonu itibarıyla sağlık alanındaki ödenmemiş borçların 1,1 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor.
Gazze'deki Üretim Sektörleri
Gazze'deki ekonomik işletmelerin yüzde 92'sinin hasar gördüğü veya yıkıldığı tahmin ediliyor. 2025 yılında kişi başına düşen GSYH'nin 212 dolar seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. İşsizlik oranı ise yüzde 78'e ulaşmış durumda. Tarım ve sanayi sektörlerinde yüzde 94, inşaat sektöründe ise yüzde 99 oranında düşüş yaşandığı ifade ediliyor. Gazze'nin tarım arazilerinin sadece yüzde 1,5'inin erişilebilir ve hasarsız kaldığı belirtiliyor.
