Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), İstanbul'da düzenlenen Türkmedya E-Ticaret ve Perakende Zirvesi'nde, 2026 yılına kadar dünya ticareti için kritik bir dönüm noktasını ele alan yeni raporunu açıkladı. Raporda, küresel ticaret sisteminin zayıflaması durumunda önemli ekonomik kayıpların yaşanabileceği ifade ediliyor.
Küresel Ticaretin Durumu
DTÖ raporuna göre, çok taraflı ticaret sisteminde yaşanan aksaklıklara rağmen, dünya mal ticaretinin yaklaşık yüzde 72'si DTÖ kuralları çerçevesinde gerçekleşiyor. Ancak bu oran, iki yıl önceki yüzde 80 seviyesinin altında. Bu durum, mevcut sistemin ciddi bir baskı altında olduğunu gösteriyor. 1995'te kurulan DTÖ, o tarihten bu yana üyeleri arasındaki ticaretin yaklaşık yüzde 140 arttığını öngörüyor. Düşük ve orta gelirli ekonomilerin payının ise 2024 sonu itibarıyla yüzde 45'e yükselebileceği belirtiliyor.
Ticaretin Geleceği İçin Senaryolar
Raporda, küresel ticaret sisteminin geleceğine dair üç farklı senaryo sunuluyor. İlk senaryoda, güçlendirilmiş çok taraflı ticaret sisteminin 2050 yılına kadar küresel GSYH'yi yüzde 2,9 artırabileceği tahmin ediliyor. Bu senaryoya göre, en az gelişmiş ülkelerin GSYH'sinin yüzde 7,7 artabileceği öngörülüyor. İkinci senaryo ise, parçalanmış bir ticaret sisteminin küresel GSYH'yi yüzde 5,1 düşürebileceğini gösteriyor. Üçüncü senaryoda ise, çok taraflı işbirliğinin yerini serbest ticaret anlaşmalarının alması durumunda, küresel ekonomik büyümenin yüzde 6,9 azalabileceği ifade ediliyor.
Reform İhtiyacı Vurgusu
DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, çok taraflı ticaret sisteminin sağladığı faydaların yıllar içinde önemli olduğunu belirtti. Ancak, mevcut durumun sürdürülebilir olmadığını ve reform ihtiyacının kaçınılmaz olduğunu vurguladı. DTÖ Başekonomisti Robert Staiger ise, rapordaki bulguların senaryo simülasyonları olduğunu ve farklı işbirliklerinin sonuçlarını ortaya koymayı amaçladıklarını ifade etti. Staiger, ticaret sisteminin reforme edilmesi gerektiğini ve bu reformların üye ülkelerin tercihleri doğrultusunda şekilleneceğini belirtti.
