İran destekli Husilerin, Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni birleştiren Babülmendep Boğazı'ndaki kontrolünü artırması, küresel ticareti olumsuz etkiliyor. TEPAV Enerji ve İklim Değişikliği Çalışmaları Merkezi Direktörü Dr. Mühdan Sağlam, Babülmendep'in kapanmasının enerji sevkiyatında ciddi sorunlar yarattığını belirtti.
Krizin Etkileri
Sağlam, mevcut krizin bir ilk olmadığını vurgulayarak, Hürmüz Boğazı ile birlikte iki boğazın kapanmasının yarattığı etkileri değerlendirdi. Babülmendep'ten günde 10-12 milyon varil petrol geçerken, Husilerin 2023'teki müdahalesi sonrası bu rakamın yarıya düştüğünü ifade etti. Bu durum, gemi sayısının azalmasına ve rotaların değişmesine neden oldu.
Sigorta Sorunları
Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları, sigorta firmalarının bu ülkeden gelen gemilere sigorta yapmamasına yol açtı. Bu da enerji akışını olumsuz etkiledi. Suudi Arabistan, Yanbu üzerinden Avrupa'ya petrol akışını sağlarken, Babülmendep'in kapalı olması nedeniyle bu akış durdu. Uzmanlar, mevcut petrol stoklarının bir hafta içinde tükenebileceğini öngörüyor.
Küresel Etkiler
Sağlam, Babülmendep krizinin diğer küresel krizlerle birleşerek taşınmasının zor hale geldiğini belirtti. Hürmüz ve Babülmendep'teki durumun yanı sıra Ukrayna-Rusya savaşının da enerji piyasalarında ciddi darboğazlar oluşturduğunu ifade etti. Gemilerin navlun ücretlerinde büyük artışlar gözlemlenirken, sigorta maliyetlerinin de yükseldiği kaydedildi.
Gelecek Tahminleri
Sağlam, Babülmendep Boğazı açılsa bile Hürmüz ve Karadeniz'deki durumun devam etmesi halinde dünyanın dizel şokuna bir çözüm üretmesinin zor olduğunu vurguladı. Avrupa'da dizel fiyatlarının yükselmesi ve Türkiye'deki artan zamlar, mevcut dizel darboğazının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, petrol stoklarının hızla azaldığını ve bu durumun rafinerilerin kapanmasına yol açabileceğini belirtiyor.
