Azerbaycan, 20 Eylül 2023 tarihi itibarıyla Karabağ'da tam egemenlik sağladı. Bu süreç, Azerbaycan ordusunun 19 Eylül'de başlattığı antiterör operasyonu ile hız kazandı. Operasyon, yasa dışı Ermeni güçlerin silahsızlandırılması ve bölgeden çıkarılması amacıyla gerçekleştirildi.
Operasyonun Detayları
Azerbaycan ordusu, yaklaşık 24 saat süren bir operasyonla Ermeni güçlerinin mevzi ve ateş noktalarını yüksek hassasiyetli silahlarla imha etti. 20 Eylül'de başarıyla tamamlanan bu operasyon sonucunda, yasa dışı Ermeni silahlı güçleri silah bırakmak zorunda kaldı. Ayrıca, Karabağ'da işgal rejimi kuran sözde Ermeni yönetimi kendini feshetti.
Kontrol Altına Alınan Şehirler
Hankendi, Hocalı, Hocavend ve Ağdere şehirleri Azerbaycan'ın kontrolüne geçti. Böylece Azerbaycan, Karabağ'da egemenliğini tam olarak sağlamış oldu. Azerbaycan yönetimi, bölgede yaşayan Ermeni nüfusa entegrasyon çağrısında bulunarak insani yardım sevkiyatları gerçekleştirdi. Hankendi ve çevresindeki elektrik hatları, Ermenistan'ın enerji sisteminden ayrılarak Azerbaycan'ın ağına bağlandı.
Gözaltılar ve Ceza Süreçleri
Operasyon sonrası, Karabağ'daki sözde Ermeni yönetiminin eski liderleri de dahil olmak üzere 15 kişi Azerbaycan güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı. Bu kişiler, yargı önüne çıkarılarak bazılarına müebbet, bazılarına ise 20 yıl hapis cezası verildi. Antiterör operasyonunda Azerbaycan ordusundan 204 asker şehit oldu, Ermeni güçlerinden ise 310 kişi hayatını kaybetti.
Barış Görüşmeleri ve Gelecek Süreçler
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 20 Eylül'ü ülkenin "Egemenlik Günü" ilan etti. Antiterör operasyonunun ardından Azerbaycan ile Ermenistan arasında barış görüşmeleri hızlandırıldı. Mart 2025'te iki ülke, barış anlaşmasının metni üzerinde mutabakat sağladı. Ancak anlaşma metninde Karabağ Ermenilerine özel statü tanınmadı. Taraflar, barış anlaşmasını 8 Ağustos 2025'te ABD Başkanı Donald Trump'ın ev sahipliğinde düzenlenen zirvede parafladı.
