İSMAİL ŞAHİN/İSTANBUL - ABD ile İran arasında 28 Şubat’ta başlayan ve dünya genelinde enerji krizine yol açan savaş sona erdi. Anlaşma, 19 Haziran’da imzalanacak. Ancak savaşın can kayıpları ve maliyetleri üzerinde hesaplamalar başladı. Analistlere göre, savaşın toplam maliyeti 2.2 ila 3.5 trilyon dolar arasında değişiyor. Bu çatışmanın etkisi, küresel büyüme tahminlerini de vurdu; önceden yüzde 2.9 olan büyüme beklentisi, yüzde 2.5’e geriledi.
Savaşın Maliyeti ve ABD'nin Harcamaları
Savaşın başından beri ABD, füze stoklarını büyük ölçüde tüketti ve Pentagon’un bu süreçteki harcamalarının 29 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Ancak dolaylı harcamalarla bu rakamın 100 milyar dolara kadar çıkabileceği öngörülüyor. ABD’nin hane başına maliyeti ise 750 dolara ulaşmış durumda. Savaşın yarattığı enerji ve enflasyon kaynaklı fiyat artışları, Amerikan halkına 100 milyar doları aşan bir ek yük getirdi. Uzmanlar, ABD’nin savaş faturasının uzun vadede 600 milyar doları bulabileceğine dikkat çekiyor.Bölge Ülkeleri ve Küresel Ekonomide Etkileri
Savaşın en büyük yükünü ise bölge ülkeleri ve İran üstlendi. İran’ın maruz kaldığı bombardımanın maliyeti yaklaşık 100 ila 270 milyar dolar arasında değişiyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle Irak, Katar ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin petrol ihracatında yaşanan aksama, 500 milyar dolara kadar gelir kaybına yol açtı. Ayrıca, dünya genelindeki halka açık şirketlerin savaşa bağlı ek maliyetlerinin en az 25 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu durum, havacılık sektörünün de 15 milyar dolarlık ek yakıt faturasıyla karşı karşıya kalmasına neden oldu.Küresel piyasalarda ise barış müjdesi ile birlikte olumlu bir hava oluştu. Brent petrol fiyatları yüzde 4.5 düşerken, altın fiyatları yükselişe geçti. ABD borsa endeksleri de bu gelişmelerle birlikte önemli artışlar gösterdi. Sonuç olarak, bu savaşın maliyetleri ve etkileri, sadece bölge değil, tüm dünya ekonomisini derinden etkiliyor.
