Türkiye, 4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü'ne sahipsiz köpeklerin sokaklardan toplanmasına yönelik politikaların büyük ölçüde uygulandığı bir ortamda girdi. 2024'te yürürlüğe giren "Hayvanları Koruma Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile birlikte, sokak köpeklerinin toplanması hedeflenmişti. Ancak, yüz binlerce hayvanın akıbetine ilişkin yeterli verilerin kamuoyuyla paylaşılmadığı görülüyor.
Toplama Oranları ve Belirsizlikler
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, eylül ayında yaptığı açıklamada, sokakta yaşayan hayvanların yüzde 99,22'sinin toplandığını belirtti. Çiftçi, "78 ilimizde süreç tamamlandı. Sadece İstanbul, İzmir ve Diyarbakır'da çalışmalar devam ediyor," dedi. Ancak bu oran, hayvanların hangi koşullarda tutulduğunu, kaçının yaşadığını veya öldüğünü açıklamıyor.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yasa değişikliğinden önce Türkiye'de 4 milyona yakın sahipsiz köpek bulunduğunu belirtmişti. Ancak İçişleri Bakanlığı'nın verdiği rakamlar, bu tahminle örtüşmüyor. Bakanlık, Nisan 2026'da 1 milyon 250 bin civarında sahipsiz köpek olduğunu açıkladı. Bu durum, sahipsiz hayvanların sayımında belirsizlikler olduğunu gösteriyor.
Hayvanların Akıbeti
Tarım ve Orman Bakanlığı, 19 Şubat 2026'da 452 bin köpeğin toplandığını ve bunlardan 58 bininin sahiplendirildiğini bildirdi. Ayrıca, 244 bininin tesislerde tutulduğunu açıkladı. Ancak, bu verilerden 149 bin hayvanın akıbeti belirsiz kalıyor. CHP İstanbul Milletvekili Nimet Özdemir, bu farkın, hayvanların öldüğü veya öldürüldüğü anlamına gelebileceğini ifade etti.
Veteriner Hekimleri Birliği, politikanın başarısının sadece toplama oranlarıyla ölçülemeyeceğini vurguladı. Birlik, sağlık kontrolleri, sahiplendirme oranları ve tesislerdeki ölüm oranlarının da dikkate alınması gerektiğini belirtti. Türkiye Barolar Birliği ise bu günün artık bir kutlama değil, mücadele günü olduğunu ifade etti.
Uluslararası Değerlendirmeler
Uluslararası hayvan koruma kuruluşu Humane World for Animals, Türkiye'yi sokak köpekleri konusunda dünyanın en kötü beş ülkesinden biri olarak değerlendirdi. Kuruluş, Türkiye'nin geçmişte insancıl sokak köpeği yönetiminde öncü ülkeler arasında yer aldığını ancak mevcut politikanın durumun tersine dönmesine neden olduğunu savundu.
Politikanın mali boyutu da önemli bir yer tutuyor. 2025 Yatırım Programı'nda sahipsiz hayvanlara yönelik 1,8 milyar lira ayrıldığı açıklandı. Ancak, hayvanların toplanmasıyla ilgili verilerin yeterince hızlı ve kesin bir şekilde açıklanmadığı, 4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü'nde dikkat çekici bir sorun olarak karşımıza çıkıyor.
