Mevsim geçişleriyle birlikte burun tıkanıklığı, burun akıntısı, boğaz ağrısı, öksürük ve yüz bölgesinde basınç gibi belirtiler sıkça karşılaşılan sağlık sorunları arasında yer alıyor. Ancak bu belirtiler, her zaman aynı nedene bağlı olarak ortaya çıkmıyor. Özellikle antibiyotik kullanımı söz konusu olduğunda, enfeksiyonun kaynağının doğru bir şekilde değerlendirilmesi büyük önem taşıyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 2025 küresel sürveyans raporuna göre, 2023 yılında dünya genelinde laboratuvarca doğrulanmış yaygın bakteriyel enfeksiyonların yaklaşık altıda biri antibiyotik tedavilerine dirençliydi. WHO, uygunsuz ve aşırı antimikrobiyal kullanımını bu direnç gelişiminin en büyük nedenleri arasında gösteriyor.
Antibiyotik Kullanımında Yanlış Anlayışlar
Üst solunum yolu enfeksiyonlarında antibiyotik kullanımı ile ilgili en yaygın yanlışlardan biri, belirtilerin şiddetinin doğrudan antibiyotik ihtiyacını gösterdiği düşüncesidir. Oysa antibiyotikler yalnızca bakterilere karşı etkilidir; virüslerin neden olduğu soğuk algınlığı gibi enfeksiyonlarda ise etkisiz kalmaktadır. Kulak Burun Boğaz Uzmanı Dr. Özlem Atmış, bu konuda önemli uyarılarda bulundu.
Dr. Atmış, "Üst solunum yolu enfeksiyonlarında görülen burun tıkanıklığı, akıntı, öksürük, boğaz ağrısı ve yüz bölgesinde basınç gibi belirtiler, her zaman bakteriyel bir enfeksiyon olduğu ya da antibiyotik kullanılması gerektiği anlamına gelmiyor. Sinüzitte de durum aynıdır. Her burun akıntısı ya da yüz ağrısı bakteriyel sinüzit demek değildir. Önemli olan, hastalığın başlangıcı, süresi ve belirtilerin zaman içindeki değişimidir" dedi.
Gereksiz İlaç Kullanımının Zararları
Gereksiz ilaç kullanımının uzun vadede yaratacağı sorunlara da dikkat çeken Dr. Atmış, "Gerekli olduğunda antibiyotik kullanmamak ne kadar yanlışsa, gereksiz yere kullanmak da o kadar yanlıştır. Gereksiz kullanılan her antibiyotik, tedavi sürecimizi etkilediği gibi, antibiyotiklerin etkinliğini de azaltır. Bu nedenle antibiyotiklerin doğru hastalarda ve doğru zamanda kullanılması büyük önem taşımaktadır" ifadelerini kullandı.
Antibiyotiklerin etkisini azaltan gereksiz kullanımın önlenmesi için hasta seçiminin önemine vurgu yapan Dr. Atmış, uzun süren, tekrarlayan veya şiddetlenen şikayetlerde mutlaka bir sağlık profesyoneline başvurulması gerektiğini belirtti. Üst solunum yolu enfeksiyonları ve bilinçli tedavi yaklaşımları, 23-25 Ekim 2026 tarihlerinde düzenlenecek 7. Fonksiyonel Tıp Kongresi'nin ana gündem maddeleri arasında yer alacak. Kongrede, yaklaşık 300 hekim, diyetisyen ve eczacının katılımıyla koruyucu sağlık, mikrobiyota, kronik hastalık yönetimi ve antimikrobiyal direnç gibi konular detaylıca ele alınacak.
