Ortadoğu uzmanı Prof. Vali Nasr, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te gerçekleştirdiği saldırıların yıldönümünde, bölgedeki savaş ve güç dengeleri üzerine değerlendirmelerde bulundu. Johns Hopkins Üniversitesi Öğretim Üyesi olan Nasr, İsrail'in Gazze ve Lübnan'dan sonra bölgede hegemonya kurma çabalarının merkezinde İran'ın bulunduğunu ifade etti.
İsrail'in Hedefleri
Prof. Nasr, İsrail'in, Hizbullah'ı ve İran'ı etkisiz hale getirmeyi hedeflediğini belirtti. Bu durumda geriye sadece Suudi Arabistan, Pakistan, Türkiye ve Katar gibi ülkelerin kalacağını düşündüğünü aktardı. Ancak mevcut durumun daha karmaşık hale geldiğini ve İran'ın hâlâ güçlü bir konumda bulunduğunu vurguladı. Ayrıca, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün de önemine dikkat çekti.
Sünni Cephedeki Kaygılar
İsrail'in, Sünni cephedeki ülkelerle de kaygıları olduğunu belirten Nasr, Türkiye ile olan gerilimin devam ettiğini ifade etti. Netanyahu'dan çok, başbakan adayı Naftali Bennett'in Türkiye ve Katar hakkında yorum yaptığını söyledi. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında bir ittifak olabileceği izlenimini veren Mekke Anlaşması'nın, aslında bir kiralama ilişkisi olabileceğini belirtti.
Gazze'deki İnsani Kriz
Hamas ve İslami Cihat militanlarının düzenlediği saldırıların üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, Gazze'deki insani durumun kritik boyutlara ulaştığını dile getiren Nasr, İsrail'in bölgeye yönelik saldırılarının 74 bin 245 Filistinlinin hayatını kaybetmesine neden olduğunu aktardı. Ayrıca, 18 yaş altındaki çocukların sayısının 21 bin 745'e ulaştığını ve bu durumun bölgedeki insani krizin boyutlarını gözler önüne serdiğini kaydetti.
Gelecek Senaryoları
Prof. Nasr, Ortadoğu'daki geleceğe dair iki senaryo sundu. En iyi senaryonun savaşın mevcut durumda durması olduğunu, ancak bunun kalıcı bir barış getirmeyeceğini belirtti. En kötü senaryonun ise ABD ve İran arasında doğrudan bir savaş çıkması olabileceğini ifade etti. Ayrıca, Filistin meselesinde iki devletli çözüm modelinin artık geçerliliğini yitirdiğini vurguladı. İsrail kamuoyunun, askeri yöntemlerle çözüm arayışında olduğunu ve ABD'nin bu süreçteki rolünü de eleştirdi.
