Petrol fiyatları, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırıları sonrasında yükselişe geçti. Bu durumun, 3 Kasım'daki ara seçimlerde Donald Trump yönetimi ve Cumhuriyetçi Parti'ye siyasi faturası olabileceği öne sürülüyor. Çatışmaların küresel piyasalarda yarattığı enerji şoku, özellikle ABD ekonomisinde önemli etkiler yarattı.
Petrol Fiyatlarındaki Artış
Savaş öncesinde 72,48 dolar seviyesinde bulunan Brent petrolün varil fiyatı, çatışmaların başlamasıyla birlikte 126 dolara kadar yükseldi. Geçtiğimiz haftayı 113,43 dolardan kapatan Brent petrol, savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 56,5 oranında bir artış göstermiş durumda. Bu yükseliş, ABD iç pazarındaki akaryakıt fiyatlarına da doğrudan yansıdı.
Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, savaş öncesi galon başına 2,98 dolar olan benzin fiyatı, 1 Kasım itibarıyla 4,17 dolara fırladı. Böylece, ABD'de benzin fiyatları savaşın başlangıcından bu yana yüzde 40 oranında artış kaydetti. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA), Hürmüz Boğazı merkezli petrol şokunun dünya genelindeki tüketicilere toplam 468 milyar dolarlık ek yakıt maliyeti getirdiğini bildirdi.
Seçimlerde Ekonomik Kaygılar
Pew Research Center'ın 30 Ekim tarihli anketine göre, Amerikalıların yüzde 74'ü benzin ve enerji fiyatlarındaki artıştan endişe duyuyor. Bu oran, ocak ayında yüzde 43, temmuz ayında ise yüzde 60 seviyesindeydi. Kamuoyundaki bu ekonomik kaygı, Trump yönetimi üzerindeki seçim baskısını artırıyor.
Oslo Üniversitesi'nden araştırmacı Francesco Sassi, yükselen enerji maliyetlerinin ABD'nin "enerjide bağımsızlık" algısını zedelediğini belirtti. Sassi, akaryakıt fiyatlarındaki artışın Cumhuriyetçi Parti'ye siyasi bir bedel ödetmesi bekleniyor. Seçim sonuçlarının, savaşın maliyetli başarısızlıklarının yönetim tarafından kabul edilip edilmeyeceğini göstereceği ifade ediliyor.
Stratejik Rezervlerin Düşüşü
Energy Intelligence Group petrol piyasaları ekonomisti Julien Mathonniere, ABD'nin stratejik petrol rezervlerinin büyük bir hızla tükendiğini vurguladı. Rezervlerin 283 milyon varille 1982'den bu yana en düşük seviyeye indiği kaydedildi. Mathonniere, ABD'deki perakende akaryakıt fiyatlarının, İran'ın Washington üzerindeki baskı aracı haline geldiğini belirtti. Diplomasi yoluyla petrol fiyatlarına yansıyan risk priminin azaltılabileceği ifade ediliyor.
Ayrıca, artan fiyatlar nedeniyle ABD'de benzin talebinin yaz aylarında yüzde 4 oranında gerilediği ve tüketicilerin alışkanlıklarını değiştirmeye başladığı bildirildi. ICIS Kıdemli Petrokimya Uzmanı Paolo Scafetta, petrol piyasalarındaki dalgalanmanın süreceğini ve Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının normale dönmesi ile Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona ermesinin piyasaları rahatlatabilecek temel unsurlar olduğunu kaydetti.
