Gezi davasında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan Osman Kavala, 1 Kasım 2017'den bu yana cezaevinde bulunuyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından verilen kararların uygulanmamasına ilişkin açıklamalarda bulunan Kavala, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nin yargının itibarını zedelediğini ifade etti.
AİHM Kararının Önemi
Kavala, 25 Ağustos tarihli AİHM kararında kendisine yönelik yargısal işlemlerin adaletin inkârı olarak nitelendirildiğini belirtti. Bu durumun, suç işlemiş olduğuna dair bir bulgu olmaksızın hukukun özünü zedeleyen işlemlerle özgürlüğünün kısıtlanmasından kaynaklandığını söyledi. Kavala, mahkemenin AİHM’e bireysel başvuru hakkı ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) maddelerini keyfi şekilde yorumlayarak yeniden yargılamayı reddetmesinin yargının itibarına zarar verdiğini vurguladı.
Mahkeme Kararları
AİHM Büyük Dairesi, 25 Ağustos'taki kararında Kavala'nın özgürlük ve güvenlik, adil yargılanma, ifade ve barışçıl toplanma özgürlüğü haklarının ihlal edildiğine hükmetmişti. Mahkeme, Kavala'nın en kısa sürede serbest bırakılması ve mahkumiyetinin sonuçlarının ortadan kaldırılması gerektiğini belirtti. Ancak İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, AİHM'e başvuru öncesinde iç hukuk yollarının tüketilmesi gerektiğini savunarak yeniden yargılama talebini reddetti.
Gezi Davası Süreci
Sivil toplum ve insan hakları savunucusu Osman Kavala, 2013'teki Gezi Parkı protestolarını organize ettiği iddiasıyla 18 Ekim 2017'de gözaltına alındı ve 1 Kasım 2017'de tutuklandı. AİHM, 10 Aralık 2019'da Kavala'nın tutuklanması için makul şüphe bulunmadığına ve tutukluluğunun insan hakları savunucusunu susturma amacı taşıdığına hükmederek serbest bırakılmasını istedi. Ancak Kavala, cezaevinden çıkmadan yeniden gözaltına alındı ve farklı suçlamalarla tutuklandı.
Kavala'nın beraat kararı, istinaf mahkemesi tarafından bozuldu ve yeniden görülen Gezi davasında İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 25 Nisan 2022'de Kavala'yı "hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı. Bu karar, 28 Eylül 2023'te Yargıtay tarafından onandı. Türkiye'nin AİHM kararlarını uygulamaması üzerine Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ihlal prosedürü başlattı. AİHM, 11 Temmuz 2022'de Türkiye'nin söz konusu karara uyma yükümlülüğünü ihlal ettiğine hükmetti.
