Ekim ayının dikkat çeken gök olaylarından biri olan Orionid meteor yağmuru, 21 Ekim'i 22 Ekim'e bağlayan gece en yoğun dönemine ulaşacak. Halley Kuyruklu Yıldızı'nın yörüngesinde bıraktığı parçacıkların Dünya atmosferine girmesiyle oluşan bu meteor yağmuru, Türkiye'nin tamamından izlenebilecek.
Gözlem Zamanı ve Koşulları
NASA'ya göre Orionidler, 2 Ekim ile 7 Kasım tarihleri arasında etkin olacak. Bu yıl en yoğun gözlem dönemi ise 21-22 Ekim gecesi yaşanacak. Meteor yağmurunun kaynağı olan Orionidlerin, gökyüzünde Avcı (Orion) Takımyıldızı yönünden geldiği gözlemleniyor. Ancak meteorları görmek için yalnızca bu bölgeye bakmak yeterli değil; parlak izler gökyüzünün farklı noktalarında da görülebiliyor.
Orionidler, hem Kuzey hem de Güney Yarımküre'den gözlenebiliyor. TÜBİTAK, 21-22 Ekim gecesini Türkiye açısından meteor yağmurunun en etkin dönemi olarak belirtiyor. Bu yıl gözlem için önemli bir engel ise 22 Ekim'de Ay'ın büyüyen şişkin evrede olması. İstanbul'da Ay diskinin yaklaşık yüzde 86,5'inin aydınlık olması bekleniyor. Bu durum, özellikle daha sönük meteorların görülmesini zorlaştırabilir.
En Uygun Gözlem Saatleri
NASA, gözlem için Ay'ın batmasının ardından başlayan şafak öncesi saatleri öneriyor. İstanbul'da Ay'ın 22 Ekim sabahı yaklaşık 03.01'de batması ve astronomik alacakaranlığın 05.51 civarında başlaması bekleniyor. Bu nedenle İstanbul ve çevresinde 03.00-05.30 saatleri arasında, ışık kirliliğinden uzak bir bölgede bulunmak gözlem için en uygun zaman dilimi olacak. Ankara'da ise Ay'ın yaklaşık 02.46'da batması öngörülüyor ve Türkiye'nin büyük bölümünde 03.00'ten şafak öncesine kadar olan saatlerin daha elverişli olması bekleniyor.
Meteor Yağmurunun Özellikleri
NASA ve TÜBİTAK verilerine göre, Orionidler ideal ve karanlık gökyüzü koşullarında saatte yaklaşık 10 ila 20 meteor oluşturabiliyor. Ancak görülebilecek meteor sayısı, ışık kirliliği, hava koşulları ve Ay'ın parlaklığına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Kent merkezlerinde veya banliyölerde gözlem, genellikle birkaç meteorla sınırlı kalıyor. Orionidlerin diğer meteor yağmurlarından ayıran bir diğer özellik ise hızlarıdır; Halley'in bıraktığı parçacıklar, Dünya atmosferine yaklaşık saniyede 66 kilometre hızla giriyor ve bu nedenle yılın en hızlı meteorları arasında yer alıyor.
Meteor yağmurunu izlemek için teleskop ya da dürbün kullanmaya gerek yok. Şehir ışıklarından uzak, gökyüzünün geniş biçimde görülebildiği bir alan tercih edilmesi öneriliyor. Ayrıca gözlerin karanlığa alışması için telefon ve diğer parlak ekranlardan uzak durarak 20-30 dakika beklemek, görülebilecek meteor sayısını artırabilir. Uzmanlar, yalnızca Orion yönüne bakmak yerine gökyüzünün geniş bir bölümünün çıplak gözle takip edilmesini tavsiye ediyor. Türkiye'de Orionidleri izlemek isteyenler için en uygun zaman, 21 Ekim'i 22 Ekim'e bağlayan gece 03.00 sonrası olacak.
