Mustafa Necati Uğural, 1894 yılında İzmir'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini İzmir'de tamamladıktan sonra, yükseköğrenim için İstanbul'a gitmiştir. İstanbul Hukuk Mektebi'nden 1914 yılında mezun olan Uğural, İzmir'e dönerek avukatlık, eğitimcilik ve gazetecilik yapmıştır. 1915 yılında arkadaşı Hüseyin Vasıf Bey ile birlikte Özel Şark İdadisi adlı bir okul kurmuş ve burada müdürlük ve edebiyat öğretmenliği yapmıştır.
İzmir'in İşgali Öncesi Toplantılar
15 Mayıs 1919 tarihinde İzmir'in işgali öncesinde, Hükümetin karşısındaki Park Kıraathanesi'nde İzmirli aydınlar bir araya gelmiştir. Bu toplantıya katılanlar arasında askerler, öğretmenler ve gazeteciler yer almıştır. Mustafa Necati Bey, toplantıda "İlhakı Red Heyet-i Milliye" komitesinin kurulmasını önererek, halkı milli mücadeleye davet etmiştir. Toplantının ardından düzenlenen mitinge 40 bin kişinin katıldığı tahmin edilmektedir.
Milli Mücadeledeki Rolü
İzmir'in işgali sonrası İstanbul'a giden Mustafa Necati Bey, İçişleri Bakanlığı'nda görev almış ve Balıkesir'e atanmıştır. Burada, Hüseyin Vasıf ile birlikte "İzmir'e Doğru" adlı bir gazete çıkararak milli hareketin yayın organı olmuştur. 29 Nisan 1920'de Saruhan milletvekili olarak TBMM'ye katılmış ve ilk üç döneminde milletvekilliği yapmıştır.
Eğitimde Reformlar
Mustafa Necati Bey, "Mübadele" sırasında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, 1924 Anayasası'nın yürürlüğe girmesiyle de Adalet Bakanlığı görevlerini üstlenmiştir. Daha sonra Millî Eğitim Bakanlığı görevine gelmiş ve Harf Devrimi sürecinde önemli reformlar gerçekleştirmiştir. Millet Mektepleri ile kısa sürede bir milyona yakın kişiye yeni harflerle okuma yazma öğretilmiştir.
Mustafa Necati Bey, eğitim sistemine yönelik yaptığı düzenlemelerle öğretmenlik mesleğini itibarlı hâle getirmiş ve eğitim işlerini valilerin kontrolünden çıkararak bakanlığın kontrolüne almıştır. Ayrıca, karma eğitimi başlatmış ve Anadolu'daki köylere öğretmen gönderilmesi amacıyla büyük projeler geliştirmiştir.
Vefatı ve Mirası
Mustafa Necati Bey, 29 Aralık 1928 tarihinde hastalanmış ve 1 Ocak 1929'da vefat etmiştir. Mezarı, Ankara Cebeci Asri Mezarlığı'ndadır. Mezun olduğu Mektebi İdadi'sinden arkadaşlarıyla yan yana yatmaktadır. Her yıl, Mektebi İdadi öğrencileri, Anıtkabir ziyaretlerinin ardından Uğural'ın mezarını ziyaret ederek anısını yaşatmaktadır.
