İstanbul ve çevresinde etkili olan sağanak yağışların yol açtığı su baskınları üzerine TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası'ndan önemli bir açıklama geldi. Oda, sel felaketlerinin yalnızca yağış miktarı üzerinden değerlendirilmesinin yanlış olduğunu belirterek, plansız yapılaşma ve rant odaklı politikaların kenti afetlere karşı savunmasız bıraktığını ifade etti.
Açıklamada, kamuoyunda sıkça dile getirilen "Son 84 yılın en şiddetli yağışı" ve "Üç ayda yağması gereken yağış bir günde yağdı" gibi ifadelerin bilimsel olarak yetersiz olduğu vurgulandı. İstanbul'da geçmiş yıllarda da yüksek yağışların kaydedildiğine dikkat çekilerek, son yağışların beklenebilir olduğu, asıl sorgulanması gerekenin bu yağışların neden büyük yıkıma yol açtığı oldu.
Oda, afetlerin ardından sorumluluğun yağışlara ve iklim değişikliğine yüklenmesinin, yanlış kentleşme politikalarının tartışılmasını engellediğini belirtti. Ayrıca, iklim değişikliğine dirençli kentler oluşturma söyleminin, plansız yapılaşmanın yarattığı sorunları gölgelememesi gerektiği ifade edildi. Yıllarca su baskını yaşanmayan bölgelerin bugün neden sular altında kaldığı ise yalnızca yağışlardaki değişimle açıklanamayacağı belirtildi.
Yeni yapılaşmaların dere yataklarını ve suyun doğal akış güzergâhlarını değiştirdiği, bu durumun daha önce taşkın riski düşük olan bölgelerde su baskınlarına yol açabileceği vurgulandı. Dere ıslahı adı altında yürütülen projelerin de eleştirildiği açıklamada, suyun doğal akışına beton yapılarla müdahale edilmesinin riskleri artırabileceği ifade edildi. Oda, her afet sonrası gündeme gelen yeni ıslah projelerinin bilimsel temele dayanmayan uygulamalar olduğunu ve bu tür projelerin sorunu çözmek yerine yeni maliyetler ve riskler yaratabileceğini belirtti.
Meteoroloji Mühendisleri Odası, yıllardır taşkın riski konusunda uyarılarda bulunduklarını hatırlatarak, 1943 yılından itibaren bu konuda çeşitli uyarıların gündeme geldiğini vurguladı. 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Kanunu'nun uygulanmasının önemine dikkat çekildi. Kentlerin planlanmasında yalnızca yapılaşma taleplerinin değil, meteorolojik verilerin, jeolojik koşulların, toprak özelliklerinin ve arazinin topoğrafik yapısının da dikkate alınması gerektiği belirtildi.
Son olarak, Oda, çözümün dereleri beton duvarlarla kontrol altına almaya çalışmak yerine, doğal akışlarını korumak ve çevrelerini güvenli hale getirmekten geçtiğini savundu. Dere çevrelerinin planlı bir şekilde düzenlenmesi ve suyun doğal güzergâhlarının korunmasının, kentlerin afetlere karşı daha dirençli hale gelmesi açısından kritik olduğu vurgulandı. Yaşanan felaketlerin kaçınılmaz olmadığı, sorumluluğun bilimsel verileri göz ardı eden kentleşme anlayışında, rant odaklı planlamada ve mevzuatın uygulanmamasında olduğu ifade edildi. Oda, doğayla mücadele etmek yerine doğanın işleyişini esas alan, bilim ve hukuk temelli bir planlama anlayışının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
