FAO tarafından yapılan açıklamaya göre, eylül ayında gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarını izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 1,5 artış göstererek 136 puana yükseldi. Bu artış, Kasım 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeyi temsil ediyor.
Endeks, Mart 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası kırılan tarihi rekorun yaklaşık yüzde 14,3 altında kalmaya devam etmekte. Geçen yılın aynı dönemine göre ise endeks yüzde 5,8 oranında bir artış kaydetti.
Fiyat Artışlarının Nedenleri
Gıda fiyatlarındaki artışın başlıca nedenleri arasında nakliye hatlarındaki tıkanıklıklar, olumsuz hava koşulları ve tarım ürünlerinin pahalanması yer alıyor. FAO Başekonomisti Maximo Torero, Hürmüz Boğazı ve Karadeniz'deki aksamaların iklim şoklarıyla birleşerek enerji ve gıda emtiaları üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Bu durumun, özellikle gıda ve enerji ithalatına bağımlı ülkelerde tüketici fiyatlarına olumsuz yansıyabileceği vurgulandı.
Tahıl ve Diğer Ürünlerdeki Değişimler
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, ağustos ayına göre yüzde 5,1 artış gösterdi. Karadeniz bölgesindeki lojistik kısıtlamalar ve Kuzey Amerika'daki kurak hava, buğday fiyatlarını yüzde 6,3 oranında artırdı. Mısır fiyatları ise, ABD'deki verim endişeleri ve Brezilya'daki ihracat kısıtları nedeniyle yüzde 5,6 yükseldi.
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Güneydoğu Asya'daki kuraklık ve güçlü ithalat talebiyle yüzde 0,9 artış kaydetti. Ancak FAO Et Fiyat Endeksi, bol ihracat arzının etkisiyle tavuk ve domuz eti fiyatlarındaki düşüşle yüzde 1,1 geriledi. Süt ürünleri endeksi ise, peynir fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle yüzde 0,1 azaldı.
Şeker Fiyatlarındaki Artış
Eylülde FAO Şeker Fiyat Endeksi, yüzde 6,1 oranında bir artış gösterdi. Bu artışın arkasında, 2026/27 sezonunda küresel arzın daralacağı beklentisi ve çeşitli iklim koşulları yer alıyor. FAO, 2026 küresel tahıl üretim tahminini bir önceki yıla göre yüzde 2,1 azaltarak 2 milyar 979 milyon tona düşürdüğünü de duyurdu. Küresel tahıl ticaretinin, Karadeniz'deki kısıtlamalar nedeniyle bir önceki sezona göre yüzde 3,5 azalarak 505,8 milyon tona gerilemesi bekleniyor.
