Batman'ın Kozluk ilçesine bağlı Tuzlagözü ve Derince köylerinde, tuz madenlerinde zorlu bir mesai günün ilk ışıklarıyla başlıyor. Köylüler, geçimlerini tuz madenciliğinden sağlarken, modern teknolojilerden uzak, nesilden nesile aktarılan yöntemlerle yerin metrelerce altına inerek tuz damarlarına ulaşıyor.
Tuz Madenine Ulaşım Zorluğu
Köylüler, dağların altında açtıkları galerilerden tuz madenine ulaşmak için büyük bir çaba sarf ediyor. Tuz madenine ulaşıldığında, tatlı su kullanılarak tuzun eritilmesi sağlanıyor. Bu aşama, tuz çıkarma sürecinin en kritik noktalarından biri olarak öne çıkıyor.
Tuzun İşlenmesi
Elde edilen tuzlu su, hortumlar aracılığıyla yüzeye çıkarılıyor ve dinlendirme havuzlarına aktarılıyor. Burada yaklaşık bir hafta dinlendirilen tuzlu su, ayrıştırma havuzlarına alınıyor. Güneş ve sıcaklığın etkisiyle suyun buharlaşması sonucunda geriye tuz kalıyor. Havuzlarda biriken tuzlar, daha sonra küreklerle toplanarak çuvallara dolduruluyor.
Yöresel Kullanım Alanları
Geleneksel yöntemlerle elde edilen tuz, köylüler tarafından tarihi İpekyolu güzergahında satışa sunulurken, diğer bölgelere de gönderiliyor. Doğal tuz, özellikle yöresel yemeklerde, turşu yapımında ve bazı bölgelerde hayvancılıkta kullanılmakta. Bu durum, bölgedeki vatandaşların ilgisini çekiyor.
Köy sakinlerinden Mahmut Yüksel, tuz çıkarma sürecinin zahmetli olduğunu belirterek, "Biz bu işi atalarımızdan öğrendik. Yüzyılı aşkın süredir burada tuz çıkarılıyor. Dağın altına iniyoruz ve tatlı suyla tuzu eritiyoruz. Suyun buharlaşmasıyla tuz ortaya çıkıyor" dedi.
Mehmet Raşit Yüksel ise çıkardıkları tuzun farklı kullanım alanlarının bulunduğunu vurgulayarak, "Buradan çıkardığımız tuz öncelikle sofralarda kullanılıyor. Bunun yanında turşu yapımında da kullanılıyor. Ürettiğimiz tuzun bir kısmını burada satıyoruz, bir kısmını da farklı yerlere gönderiyoruz. Bu madenler bizim için önemli bir geçim kaynağı" şeklinde konuştu.
