Rusya ve Ukrayna arasındaki artan gerilim, Karadeniz'deki ticaret faaliyetlerini ciddi şekilde etkiledi. Güvenlik riskleri nedeniyle bölgeye geçemeyen yüzlerce ticaret gemisi, Marmara Denizi'nde demirlemek zorunda kaldı. Bu durum, kıyı şeritlerinde yoğunluk yaratırken, deniz ticaretinin sürdürülebilirliği konusunda endişelere yol açtı.
Ticaret Gemileri Marmara'da Bekliyor
Transbosphor Denizcilik Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Can, Karadeniz'deki güvenlik krizinin Türk ekonomisini tehdit eder boyuta ulaştığını ifade etti. Can, "Marmara'da demir sahaları doldu, gemiler açıkta bekliyor" diyerek, Türkiye'nin güçlü gemi trafik kontrol istasyonlarının Karadeniz'deki durumu yönetmekte yetersiz kaldığını belirtti. Ukrayna'nın, bayrak ayrımı yapmaksızın Rusya bağlantılı her gemiyi hedef almasının, Karadeniz ticaretini neredeyse tamamen durdurduğunu vurguladı.
Türk Filosu Üzerindeki Etkiler
Mustafa Can, son dört ayda Ukrayna'nın bölgede 206 gemiyi vurduğunu belirterek, Türkiye'nin nehir-deniz tipi yaklaşık 150 gemisinin atıl durumda kaldığını ifade etti. Bu durumun, Türkiye'nin devasa nehir tipi gemi filosunu yok etme riski taşıdığını söyleyen Can, "Eğer bu süreç 3-4 ay daha uzarsa, tüm filomuz hurdaya gidecek" dedi. Ayrıca, ticaret gemilerinin hedef alınmasının bir savaş suçu olduğunu ve hukuki süreçlerin başlatıldığını aktardı.
Çevresel Tehditler ve Ekonomik Etkiler
Ukrayna'nın ham petrol taşıyan tankerleri vurma riskinin ciddi bir çevre felaketine yol açabileceğini kaydeden Can, vurulan bir tankerden sızacak ham petrolün Türk Boğazlarına ulaşma ihtimalinin bulunduğunu belirtti. Bu durumun ekolojik tehditler oluşturabileceği gibi, lojistik rotaların tıkanmasının da navlun fiyatlarını artırarak enflasyon üzerinde olumsuz etkiler yaratacağını ifade etti.
Boğaz Gelirlerinde Keskin Düşüş
Gemi trafiğindeki düşüş, Türkiye'nin Boğaz geçiş gelirlerine de yansıdı. Can, günde ortalama 200 geminin geçtiği Boğazlardan, bu sayının 30-40'a kadar düştüğünü belirtti. Daha önce 800 milyon doları aşan yıllık gelirlerin, bu kriz nedeniyle 200 milyon dolara gerileyeceğini öngördü.
Yeni Ticaret Koridoru Önerisi
Mustafa Can, Dışişleri ve Ulaştırma Bakanlıklarının konuya ilgi gösterdiğini belirterek, geçmişte Türkiye öncülüğünde kurulan Tahıl Koridoru benzeri yeni bir "Ticaret Koridoru" oluşturulması gerektiğini vurguladı. İstanbul Ticaret Odası'ndan (İTO) destek beklediğini ifade eden Can, yetkili makamlara öneriler sunarak Marmara'daki yoğunluğun ve seyir emniyeti risklerinin en kısa sürede çözüme kavuşturulması için çaba göstereceğini belirtti.
