Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, "Ailem Güvende" adıyla gerçekleştirilen operasyonlarda gözaltına alınan ve tutuklanan hak savunucularının yaşadığı hak ihlalleriyle ilgili olarak Adalet Bakanı Akın Gürlek’e yazılı soru önergesi sundu.
Karaca, 12 Eylül tarihinde başlatılan operasyonlarla birlikte en az 117 kişinin gözaltına alındığını, bunlardan 44’ünün insan hakları savunucusu olduğunu ve en az 83 kişinin tutuklandığını belirtti. Önergede, bu süreçte yaşanan sorunlara dikkat çekerek, yargılama süreçlerinde uygulanan hak ihlallerini gündeme getirdi.
Avukatların Hakları Kısıtlanıyor
Önergede, avukatların dosya inceleme ve savunma haklarının kısıtlandığı, Ankara’da birden fazla şüphelinin aynı avukat tarafından temsil edilmesinin “çıkar çatışması” gerekçesiyle engellendiği ve bazı şüphelilerden hâkim kararı olmadan zorla biyolojik örnek alındığına dair iddialar yer aldı. Bu durum, adil yargılanma hakkının ihlali anlamına geldiği vurgulandı.
Karaca, tutuklanan kişilerin sevk edildikleri Sincan, Marmara, Metris, Mersin ve İzmir cezaevlerinde de çeşitli hak ihlalleriyle karşılaştıklarını ifade etti. Önergede, çıplak muayene, aşırı kapasite nedeniyle mahpusların yerde uyumak zorunda bırakılması, tek kişilik hücrelerde tutulma ve temel ihtiyaçlara erişim engelleri gibi iddialar sıralandı.
Genelge Üzerine Sorular
Karaca, Adalet Bakanlığı’nın 14 Eylül 2026’da 81 il başsavcılığına gönderdiği genelgeyi de eleştirdi. Genelgede yer alan “genel ahlak” ve “cinsiyetsizleşme” kavramlarının hak savunuculuğunu suç kapsamına alabilecek şekilde kullanılabileceğine dikkat çekti. Ayrıca, yasal olarak faaliyet gösteren derneklerin çalışmalarının ve bildirdikleri fonların hangi mevzuat kapsamında suç delili sayıldığını sordu.
Karaca, şüphelilerin avukatlarıyla görüşmelerinin kısıtlanmasının Anayasa’nın 36’ncı maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğü ile bağdaşmadığını belirtti. Ayrıca, en az 83 kişinin tutuklanma gerekçelerinin somut ve kişiselleştirilmiş delillere dayanıp dayanmadığını sordu.
Sağlık Hizmetlerine Erişim
Karaca, cezaevlerinde tutulan trans kadınlar, trans erkekler, HIV ile yaşayan kişiler ve kronik rahatsızlığı bulunan mahpusların sağlık hizmetlerine erişim durumunu da gündeme getirdi. Düzenli tedaviye, reçeteli ilaçlara ve hekim kontrolüne erişimin sağlanıp sağlanmadığını Adalet Bakanlığı’na sordu.
Bu sorular, cezaevlerindeki sağlık hizmetleri ve mahpusların yaşam koşullarına dair iddiaların yanıtlanması için Bakanlık tarafından değerlendirilecektir.
