2004 yılında Bahamalar'da meydana gelen kasırga, birçok küçük adadaki kahverengi anole kertenkele popülasyonunu yok etti. Biyolog Jason Kolbe liderliğindeki araştırma ekibi, bu durumu kontrol altına alarak yedi küçük adada deneysel bir çalışma yürüttü. Araştırmanın amacı, bu adalara bırakılan kertenkelelerin nasıl evrim geçirerek yeni koloniler oluşturduğunu incelemekti.
Deneyin Başlangıcı
2005 yılında, Büyük Abaco adasından bir erkek ve bir dişi kahverengi anole kertenkeleleri yakalanarak, daha önce kertenkele popülasyonları yok olmuş olan yedi küçük adaya bırakıldı. Bu yöntem, her koloninin aynı genetik kaynağa sahip bir çiftle başlaması nedeniyle, başlangıçtaki farklılıkların çevresel koşullardan ziyade kurucu çiftlerin genetik özelliklerinden kaynaklanacağını öngörüyordu. Araştırmacılar, bu adalardaki bitki örtüsünün kertenkelelerin fiziksel özelliklerine etkisini de incelemeyi hedefledi.
Gözlemler ve Sonuçlar
Araştırma sürecinde, kertenkelelerin uzuv uzunlukları ve genetik belirteçleri dört yıl boyunca izlenmiştir. Elde edilen veriler, doğal seçilimin de etkisinin olduğunu gösterdi. Deney adalarındaki kertenkeleler, çevresel koşullara uyum sağladıkça daha kısa arka bacaklara sahip olmaya başladı. Ancak başlangıçta daha uzun bacaklı kuruculara sahip olan adalar, dört yıl sonra da benzer özelliklerini korudu.
Kurucu Etki ve Doğal Seçilim
Araştırma sonuçları, evrimsel değişimin sadece doğal seçilimle değil, aynı zamanda kurucu etki ile şekillendiğini ortaya koydu. Her koloninin başlangıç noktası, rastlantısal olarak belirlenmişti ve bu durum, kertenkelelerin fiziksel özelliklerini etkileyen önemli bir faktördü. Sonuç olarak, kurucu etkisi ve doğal seçilim birlikte değerlendirildiğinde, yedi küçük adadaki kertenkelelerin evrimsel süreçleri daha iyi anlaşılabiliyor.
Bu çalışma, evrimsel biyoloji alanında önemli bir katkı sağlarken, kahverengi anolelerin hızlı yaşam döngüsü sayesinde araştırmacılara değerli veriler sunmuştur. Araştırmanın sonuçları, 2012 yılında Science dergisinde yayımlanmıştır.
