Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Çorum'un Boğazköy-Hattuşa Örenyeri'nde gerçekleştirilen kazılarda, Kadeş Barış Antlaşması'na ait yeni bir tablet parçasının içeriği çözüldü. Geçtiğimiz yıl gün yüzüne çıkarılan bu buluntu, antlaşmanın 12 ile 20'inci maddeleri arasında yer alan, iki tarafın ülkelerinden kaçan ve diğer ülkeye sığınan insanlara yönelik muameleye dair düzenlemeleri içermektedir.
Tabletin Bulunduğu Yer
Tablet parçası, Büyükkale'deki "E" binası yakınlarında yapılan kazı çalışmaları sırasında ortaya çıkarıldı. Yaklaşık bir yıl süren detaylı bilimsel incelemelerin ardından, bu parça Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Kralı II. Ramses arasında imzalanan ve tarihin en eski anlaşmalarından biri olarak bilinen Kadeş Barış Antlaşması'nın nüshalarından birine ait olduğu tespit edildi.
Antlaşmanın İçeriği
Yeni keşfedilen tabletin okunabilen kısımlarında, Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilerle ilgili ifadeler yer almakta. Ayrıca, bu kişilerin evlerinin tahrip edilmemesi gerektiğine dair düzenlemelere de yer verilmektedir. Bu durum, antlaşmanın barış ve insan onuru açısından ne denli önemli bir belgesi olduğunu ortaya koymaktadır.
Bakan Ersoy'un Açıklamaları
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya üzerinden duyurarak, yeni parçada yer alan hükümlerin insanlara yönelik muamele düzenlemelerini içerdiğini belirtti. Ersoy, "İnsanların evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler, binlerce yıl öncesinden bugünümüze güçlü bir mesaj taşıyor" dedi. Ayrıca, bu keşfin Anadolu'nun barış ve diplomasi tarihindeki önemini vurguladı ve tüm insanların güven içinde yaşayacağı bir gelecek temennisinde bulundu.
Kadeş Barış Antlaşması'nın Mısırca metni, Mısır'daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlenmişken, Akadça metnine ait kil tablet parçaları ise 1906-1912 yılları arasında Hattuşa'da yapılan ilk kazılarda bulunmuştu. Daha önceki buluntular, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi'nde sergilenmektedir. Yeni keşif, antlaşmanın Hattuşa'daki kil tablet nüshalarının tamamlanmasına yönelik çalışmalara katkı sağlayacaktır. Kazıların ilerleyen dönemlerinde antlaşmanın eksik kalan diğer parçalarının da bulunması hedeflenmektedir.
