İstanbul'un en bilinen noktaları olan İstiklal Caddesi, Taksim Meydanı ve Sultanahmet Meydanı'nın gerçek isimleri ve geçmişleri gün yüzüne çıktı. Şehrin tarihi boyunca bu yerler, bugünkü adlarını almadan önce farklı isimlerle anılıyordu.
İstiklal Caddesi'nin Geçmişi
İstiklal Caddesi, günümüzün en yoğun yaya trafiğine sahip caddelerinden biri olarak bilinir. Ancak bu ikonik isim, 1927 yılında verilmiştir. Osmanlı döneminde "Büyük Cadde" anlamına gelen Cadde-i Kebir adıyla anılan bu güzergah, Levantenler tarafından Fransızca "Grande Rue de Péra" olarak adlandırılıyordu. Pera kelimesi, Yunan dilinde "karşı yaka" anlamına gelmektedir ve Haliç’in tarihi yarımadasına göre diğer tarafı tanımlamak için kullanılıyordu. 19. yüzyılda, Sultan Abdülaziz'in etkisiyle Paris bulvarlarını andıran bir görünüm kazanan cadde, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte İstiklal adını aldı.
Taksim Meydanı'nın Anlamı
Taksim Meydanı, İstanbul'un kalbi olarak kabul edilir. Ancak bu meydanın ismi, tarihi bir zaferden ya da ünlü bir şahsiyetten gelmemektedir. Türkçe'deki "bölüştürmek" anlamına gelen kelime, 18. yüzyılda I. Mahmud döneminde kurulan su dağıtım sistemine dayanmaktadır. Belgrad Ormanı'ndan getirilen suların dağıtımının yapıldığı Taksim Maksemi isimli taş yapı, meydana adını vermiştir. Cumhuriyet öncesinde kırlık bir alan olan bu lokasyon, 1928 yılında yükselen Cumhuriyet Anıtı ile birlikte gerçek bir şehir meydanı kimliğine bürünmüştür.
Sultanahmet Meydanı'nın Tarihi
Sultanahmet Meydanı, tarihi yarımadanın önemli bir noktasıdır. Bu bölge, Roma İmparatorluğu dönemine kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Bizans döneminde "at yolu" anlamına gelen Hipodrom adıyla anılan alan, 100 bin kişilik dev bir yarış pistine ev sahipliği yapmıştır. Osmanlı döneminde yarışlar sona erse de, meydan yine benzer bir amaçla At Meydanı olarak kullanılmaya devam etmiştir. Günümüzdeki Sultanahmet Meydanı ismi ise 1908 yılında alınan bir belediye kararıyla resmiyet kazanmıştır.
Diğer Önemli Meydanlar
Beyazıt Meydanı, İstanbul Üniversitesi’nin tarihi kapısının yakınında yer alır ve MS 4. yüzyılda Konstantinopolis’in en büyük açık alanıydı. O dönemde devasa heykeli nedeniyle Forum Tauri (Boğa Meydanı) olarak adlandırılmıştır. MS 393’te İmparator I. Theodosius meydanı yeniden düzenlemiş ve alan Forum Theodosius adını almıştır. Fatih Sultan Mehmet’in 1454’te yaptırdığı saray ve II. Bayezid tarafından inşa ettirilen külliye ile birlikte meydan bugünkü Beyazıt adını kazanmıştır.
Divanyolu Caddesi ise Sultanahmet ile Beyazıt arasında uzanır ve Bizans İmparatorluğu döneminde "Mese" adıyla bilinen ana bulvarın bir parçasıdır. Osmanlı döneminde divan üyelerinin toplantılara gidiş güzergahı olması sebebiyle bu isimle anılmaya başlanmıştır. Karaköy ise tarih boyunca Galata adıyla bilinen Ceneviz ticaret kolonisinin merkezi olmuştur. 20. yüzyılda bölge Karaköy adıyla öne çıksa da, Galata ismi tarihi kulede ve semtin ruhunda yaşamaya devam etmektedir.
