Türkiye'nin idari yapılanmasında geçmişte alınan kararlar, birçok yerleşim yerinin il statüsünü kaybetmesine yol açtı. 1920'li ve 1930'lu yıllarda yapılan düzenlemelerle, müstakil vilayet olan bazı bölgeler, komşu illerin sınırlarına dahil edilerek ilçe durumuna getirildi.
İstanbul'un Tarihsel Değişimi
Cumhuriyet'in ilk yıllarında, İstanbul'un en yoğun nüfuslu ilçeleri arasında yer alan Beyoğlu, Üsküdar ve Çatalca, ayrı birer il statüsüne sahipti. Ancak, bu üç merkez, Cumhuriyet dönemi mülki idare reformları çerçevesinde il unvanını kaybetti ve İstanbul'un ilçe sınırları içerisine dahil edildi.
1926 Yılında İlçeye Dönüşen Yerler
Anadolu genelinde, 1926 yılında yürürlüğe giren idari kararlarla vilayet statüsünden ilçe statüsüne düşürülen ve sonrasında yeniden il yapılmayan 8 büyük yerleşim yeri bulunmaktadır. Bu yerleşim yerleri, aradan geçen yıllar içerisinde il olma unvanını geri kazanamamıştır.
Yeniden İl Statüsü Kazanan Şehirler
İdari haritada yapılan değişikliklerle önce ilçe olan ancak daha sonra özel yasalarla yeniden il statüsü kazanan şehirler de mevcuttur. Örneğin, Ardahan 1926'da ilçe yapıldıktan sonra 1992 yılında yeniden il oldu. Aksaray, 1933'te ilçe yapıldı ve 1989'da tekrar il statüsü kazandı. Osmaniye de 1933'te ilçe statüsüne düşürüldü, 1996'da yeniden vilayet oldu. Kırşehir ise 1954'te ilçe yapıldıktan sonra 1957'de il statüsünü geri aldı.
Ayrıca, Artvin, Bitlis, Hakkâri, Tunceli ve Muş gibi iller de 1920'li ve 1930'lu yıllardaki düzenlemeler sonucu ilçe konumuna getirilmiş, ardından yürürlüğe giren yasalarla il statülerini yeniden kazanmıştır.
