Sağlığa Evet Derneği, bu ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne geleceği belirtilen yeni tütün yasası hakkında İstanbul’da bir basın toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıda, yeni nesil nikotin ürünleri, e-sigara kullanımı, dijital pazarlama, kaçak ürünler ve Türkiye’deki tütün tüketimindeki değişimler ele alındı.
Dernek Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, mevcut tütün mevzuatının yeterli olduğunu ancak bu yasaların etkin bir şekilde uygulanması gerektiğini vurguladı. Dağlı, 1987 yılından bu yana tütün ve nikotin endüstrisine karşı mücadele ettiğini belirterek, yeni düzenlemeye ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: "Son günlerde medyada yeni bir tütün kanunu maddeleriyle yer aldı. Ancak bu mevzuat henüz hiçbir kamu otoritesi tarafından onaylanmadı. Tütün kanunlarımız yeterlidir, yeni bir yasanın gereği yoktur. Uygulama eksiklikleri giderilmelidir."
Araştırma Bulguları Paylaşıldı
Dernek Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Osman Elbek, 31 ülkeyi kapsayan bir araştırmanın sonuçlarını paylaştı. Araştırmada, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) MPOWER politikası ile tütün tüketimi arasındaki ilişki incelendi. Elbek, yüksek işsizlik oranlarının sigara kullanımını artırdığını ve gelir eşitsizliği ile tütün kullanım oranları arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu belirtti. Elbek, ülkelerin başarılı tütün kontrol politikaları geliştirmesi için yalnızca MPOWER’a odaklanmamaları gerektiğini, demokratik yönetim ve ekonomik eşitliği güçlendiren politikaların da önem taşıdığını ifade etti.
Yeni Nesil Ürünlere Dikkat
Dernek Yönetim Kurulu Üyesi Tanzer Gezer, "yeni nesil ürünler" olarak tanımlanan ürünlerin pazarlama stratejilerine dikkat çekti. Bu ürünlerin "yenilik" ve "alternatif" söylemleri ile pazarlandığını belirten Gezer, bu durumun güvenli oldukları anlamına gelmediğini vurguladı. Gençler için dijital pazarlamanın oluşturduğu risklere de dikkat çeken Gezer, toplantıda ayrıca Gazi Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanelerinde yapılan bir araştırmanın sonuçlarını paylaştı. Araştırmaya katılan 10-19 yaş arası 488 adölesanın yüzde 21,9'unun en az bir kez e-sigara kullandığı belirtildi.
Kaçak Ürünler ve Politika Talepleri
Gezer, Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü verilerine atıfta bulunarak, 2025’in ilk 10 ayında 8 milyon 584 bin kaçak elektronik sigaranın ele geçirildiğini ifade etti. Dernek, yeni nesil ürünlerin üretimine izin verilmemesi ve ithalat yasağının kalıcı hale getirilmesi gerektiğini savundu. Ayrıca, bu ürünlerin pazarlanmasına yönelik ticari faaliyetlerin suç kapsamına alınması ve yolcu beraberinde yurda giriş istisnasının kaldırılmasını talep etti.
Dernek Üyesi Efza Evrengil, Meclis’e geleceği belirtilen düzenlemeye dair iki önemli başlığı öne çıkardı: 2040 yılında tüm tütün ürünlerinin üretim ve ticaretinin yasaklanması ve 1 Ocak 2015 doğumlulardan başlayarak nesle dayalı sigara satış yasağı. Evrengil, mevcut tütün kontrol yasalarının etkin bir şekilde uygulanmadığını belirterek, Türkiye’de tütün kullanma oranlarının erkeklerde %46,1, kadınlarda %23,6, her iki cins için %34,8’e yükseldiğini ifade etti.
