Roma İmparatorluğu'nun yaklaşık 2 bin yıl önce geliştirdiği yol sisteminin günümüzdeki ulaşım ağı üzerindeki etkileri, yeni bir araştırmayla sayısal olarak ele alındı. Avrupa'daki çeşitli üniversitelerden araştırmacılar, Roma'nın en kapsamlı dijital yol veri setini oluşturdu ve yaklaşık 299 bin kilometrelik kara yolunu yüksek çözünürlükte analiz etti.
Araştırmanın Sonuçları
Araştırmada yolların doğruluğu, topoğrafya ile ilişkisi, kentlerin ağ içindeki merkezi konumları ve antik yolların günümüz ulaşım sistemleriyle bağlantıları değerlendirildi. Elde edilen bulgular arasında, Roma İmparatorluğu'ndaki bazı kentlerin, Roma'dan daha merkezi konumda olduğu dikkat çekti. Bu kentler arasında Antiochia (Antakya), Ancyra (Ankara), Byzantium (İstanbul) ve Corinth (Korint) yer aldı.
İstanbul'un Merkezi Rolü
Araştırmanın yazarlarından Aarhus Üniversitesi'nden Doç. Dr. Tom Brughmans, “Bütün yollar Roma'ya çıkar” ifadesinin Roma dönemine ait olmadığını, Orta Çağ'a ait ve sembolik bir anlam taşıdığını belirtti. Brughmans, İstanbul'un, Avrupa ve Asya trafiğini birleştiren merkezi konumunun araştırmada öne çıktığını ifade etti. Ayrıca, Roma'nın Akdeniz'deki stratejik konumuna rağmen, kara yolları açısından İstanbul'un daha merkezi bir konumda bulunduğunu vurguladı.
Ankara'nın Önemli Konumu
Araştırma, Ankara'nın da Roma dönemindeki ulaşım ağı açısından önemli bir yere sahip olduğunu ortaya koydu. Antik Ancyra'nın Roma'nın Galatia eyaletinin başkenti olduğunu hatırlatan Brughmans, Ankara'nın Anadolu yarımadasındaki merkezi konumunun, tarih boyunca önemli bir geçiş noktası olmasını sağladığını aktardı.
Antik ve Modern Yol Ağları
Araştırmada ayrıca, Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki bazı modern yolların, Roma dönemindeki güzergâhları takip etmeye devam ettiği belirlendi. Araştırmacılar, Roma döneminden günümüze kadar süregelen yol ağlarında belirgin bir süreklilik olduğunu tespit etti. İstanbul Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hamdi Şahin, Türkiye'deki antik yol araştırmalarının son yıllarda arttığını ve her yıl yeni yazıtların keşfedildiğini belirtti. Araştırmacılar, oluşturdukları 299 bin kilometrelik Roma yolu ağını dijital ortamda da sunarak, bu verilerin gelecekteki araştırmalara kaynak oluşturmasını hedefliyor.
