İstanbul, Avrupa'daki konut fiyatları ve kiraların artışıyla birlikte çalışanların gelirlerinin giderek azaldığı bir ortamda, Deutsche Bank Araştırma Enstitüsü tarafından yayımlanan raporda dikkat çekici bir konumda yer aldı. Mapping the World's Prices (Dünya Fiyatları Haritası 2026) başlıklı rapor, Avrupa'nın 28 kentinde kira yükünü analiz etti.
Araştırmada, aynı şehirde yaşayan ve kişi başına ortalama net maaş alan iki çalışanın toplam gelirleri üzerinden hesaplamalar yapıldı. Şehir merkezindeki üç yatak odalı bir dairenin aylık kirası çıkarıldıktan sonra geriye kalan miktar belirlendi. İstanbul'da kişi başına ortalama aylık net maaş 1.027 avro (yaklaşık 57 bin TL) olarak hesaplanırken, şehir merkezindeki üç yatak odalı bir dairenin kirası 1.701 avro (yaklaşık 95 bin TL) olarak belirlendi.
İki çalışanın toplam net geliri 2.054 avro (yaklaşık 114 bin TL) iken, kira gideri çıkarıldıktan sonra geriye yalnızca 353 avro (yaklaşık 20 bin TL) kalıyor. Bu durum, İstanbul'un, araştırmaya dahil edilen şehirler arasında kira sonrasında en az para kalan ikinci şehir olmasına neden oldu. İlk sırada yer alan Lizbon'da ise iki maaşın ardından sadece 253 avro (yaklaşık 14 bin TL) kalıyor.
Rapor, yalnızca net maaşları değil, aynı zamanda gıda, elektrik, doğal gaz, ulaşım gibi zorunlu harcamaların karşılanmadan önceki durumu da göz önünde bulunduruyor. Türkiye'de asgari ücretle çalışanların durumu ise daha da zorlayıcı. 2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak belirlenmişken, asgari ücretle çalışan bir çiftin toplam geliri 56 bin 151 TL'dir. Ancak, İstanbul'daki ortalama kira bu geliri yaklaşık 39 bin TL aşmaktadır.
Zürih, Avrupa'da kira sonrası çalışanların elinde en fazla para kalan kent olarak öne çıkıyor. Zürih'te üç yatak odalı bir dairenin kirası 5.502 avro (yaklaşık 307 bin TL) olmasına rağmen, yüksek maaşlar sayesinde çiftlerin elinde 9.140 avro (yaklaşık 509 bin TL) kalıyor. Zürih'i Cenevre, Lüksemburg, Birmingham ve Kopenhag izliyor. Araştırma, Avrupa'nın 11 kentinde ortalama bir net maaşın, şehir merkezindeki üç yatak odalı dairenin kirasını karşılamaya yetmediğini gösteriyor. Bu kentler arasında İstanbul'un yanı sıra Londra, Dublin, Milano, Madrid, Barselona, Roma, Atina, Prag ve Budapeşte de bulunuyor.
Konut krizi, yalnızca ekonomik boyutuyla değil, kitlesel protestolarla da kendini gösteriyor. Yükselen kiralar ve düşük ücretler, birçok Avrupa kentinde halkın sokağa dökülmesine neden oldu. İspanya'nın başkenti Madrid'de, artan kiralara karşı büyük protestolar düzenlenirken, Portekiz'de de yüksek kiralar ve hayat pahalılığı nedeniyle benzer gösteriler yaşandı. Almanya'nın Berlin kentinde de artan kiralara karşı eylemler yapılmakta. Bu durum, konut krizinin çözülmemesi halinde toplumsal huzursuzlukları artırabileceğini gösteriyor.
