İsrail basınında yer alan haberlere göre, Türkiye'nin Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) projesinin İsrail üzerinden geçmesini engellemek için ABD ile diplomatik temaslar yürüttüğü bildirildi. Kanal 13 televizyonu, bu durumun İsrail'in stratejik önemini kaybetmesine yol açabileceğini vurguladı.
Mısır ve Suriye'nin Endişeleri
Haberde, Mısır'ın IMEC projesiyle Süveyş Kanalı'ndan elde ettiği gelir kaybı nedeniyle rahatsız olduğu, Suriye'nin ise rotanın Hayfa yerine kendi limanlarına bağlanmasını istediği ifade edildi. Eski İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Giora Eiland, koridorun İsrail'i baypas etmesi durumunda ülkesinin Orta Doğu'daki lojistik avantajlarını kaybedeceğini belirtti.
Ekonomik Kaybın Boyutları
Eiland, bu durumun ekonomik faturası açısından ağır olacağını ve kayıpların yüksek olacağını belirtti. Ayrıca, bu kayıpların telafi edilmesinin uzun yıllar alabileceğini ifade etti. İsrail Limanları Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı Hezi Halavia, mevcut bürokratik süreçlerin projenin ilerleyişini yavaşlattığını ve diğer bölgesel aktörlerin daha hızlı karar alıp uyguladığını dile getirdi.
Türkiye'nin Rolü
Eski İsrail Deniz Kuvvetleri Komutanı Eliezer Alfred Marom, Türkiye'nin bölgesel diplomasi üzerindeki etkisinin projenin yapısını doğrudan etkilediğini vurguladı. Marom, Türkiye'nin direniş eksenine liderlik eden taraf olduğunu ve bu durumun diğer aktörleri de etkilediğini belirtti.
Pasif Kalma Eleştirisi
MIND Israel düşünce kuruluşunun araştırmacısı Noa Shustherman Dvir, Tel Aviv yönetiminin süreçleri ilerletmekte pasif kaldığını ifade ederek, IMEC dışında kalmanın ülkesini küresel ticarette dışlanmış bir aktör konumuna düşüreceğini vurguladı. Eylül 2023'te Hindistan, ABD, Suudi Arabistan, BAE, Fransa, Almanya, İtalya ve AB arasında imzalanan mutabakat zaptı ile bu projenin kurulmasına yönelik adımlar atılmıştı.
Proje, Hindistan'ı Batı Asya ve Orta Doğu'ya bağlayan "Doğu Koridoru" ile bölgeyi Avrupa'ya bağlayan "Kuzey Koridoru" olmak üzere iki ana rotadan oluşuyor. Güzergah, Hindistan'ın Mumbai kentinden BAE'deki Dede Limanı'na, oradan demir yoluyla Suudi Arabistan ve Ürdün üzerinden İsrail'in Hayfa Limanı'na, ardından deniz yoluyla Yunanistan'ın Pire Limanı'na ve kara yoluyla Avrupa'ya uzanıyor. IMEC Limanlar Kulübü, Hindistan ve Fransa limanları arasında yapılan mutabakat zaptının ardından mayıs ayında faaliyete geçmişti.
