Hürmüz Boğazı'ndaki navlun bedellerinin artışı, petrol taşımacılığında önemli değişikliklere neden oluyor. Deniz taşımacılığı veri kuruluşu Baltic Exchange'in verilerine göre, Basra Körfezi'nden Çin'e uzanan TD3C rotasında büyük ham petrol tankerleri için ton başına navlun bedeli, 27 Şubat'ta 45,42 dolar iken, eylül sonunda 229,76 dolara ulaştı. Bu durum, navlun bedelinin savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 406 oranında artarak beş katına çıkması anlamına geliyor.
Asya Pazarındaki Rekabet
Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol ve petrol ürünlerinin yaklaşık yüzde 80'i Asya'ya sevk ediliyor. Bu nedenle, TD3C rotasındaki navlun artışı, Basra Körfezi petrollerinin Asya pazarındaki rekabet gücünü önemli ölçüde etkiliyor. Artan navlun bedelleri, Hürmüz Boğazı'ndan geçmeyen rotalara da yansımış durumda. Örneğin, Umman Körfezi'nden Çin'e uzanan TD34 rotasında ton başına navlun, 26 Mart'taki 36,78 dolardan eylül sonunda 140,02 dolara çıkarak yaklaşık 3,8 katına ulaştı. Hürmüz Boğazı'ndan geçen yüklerin maliyeti, bu rotaya göre yüzde 64 daha yüksek.
Suudi Arabistan'dan İndirim Adımları
Yükselen navlun maliyetleri, Suudi petrolünün Asya pazarındaki rekabet gücünü de etkiledi. Bu nedenle Suudi Arabistan, kasım ayı resmi satış fiyatlarında beklenmedik bir indirime giderek Arab Light petrolünün fiyatını bir önceki aya göre varil başına 3 dolar düşürdü. Ayrıca, Saudi Aramco, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar nedeniyle yükselen navlun maliyetlerini telafi etmek amacıyla bazı ham petrol kargolarında varil başına yaklaşık 9 dolara kadar indirim seçeneklerini değerlendiriyor.
Uzman Görüşleri
Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network'ten enerji ve ekonomi analisti Osama Rizvi, Hürmüz Boğazı ve Babülmendep gibi kritik geçiş noktalarındaki aksamaların tankerleri daha uzun alternatif rotalara yönelttiğini belirtti. Rizvi, bu durumun navlun maliyetlerini artırdığına dikkat çekti. Sparta'nın navlun uzmanı Michael Ryan ise, mevcut navlun seviyelerinin ham petrolün Asya'ya teslim maliyetini önemli ölçüde artırdığını ifade etti. Ryan, yüksek navlunların Basra Körfezi'ndeki satıcıları ham petrol fiyatlarında indirime zorlayabileceğini belirtti.
