Çorum'un Boğazkale ilçesindeki Boğazköy/Hattuşa Örenyeri'nde gerçekleştirilen kazılarda, Kadeş Barış Antlaşması'na ait yeni bir tablet parçası gün yüzüne çıkarıldı. Hitit kral sarayının bulunduğu Büyükkale'de keşfedilen bu parça, antlaşmanın Akadça çivi yazılı nüshalarından birinin ön yüzüne ait olduğu yapılan bilimsel incelemelerle belirlendi.
Kültür ve Turizm Bakanı'ndan Açıklama
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından duyurarak Anadolu'nun barış ve diplomasi tarihindeki önemine dikkat çekti. Ersoy, yeni tablet parçasının, ülkeler arası sığınma düzenlemelerini içeren ifadeler taşıdığını belirterek, "İnsanların evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler, binlerce yıl öncesinden günümüze güçlü bir mesaj taşıyor" dedi.
Bakan Ersoy, bu keşfi 21 Eylül Dünya Barış Günü'nde kamuoyuyla paylaşarak, barışın önemini vurguladı. Ayrıca Filistin'de yaşanan olaylara da değinerek, insan hayatını koruma sorumluluğunun altını çizdi.
Tabletin Özellikleri ve İçeriği
Yeni bulunan tablet parçası, kazı çalışmalarında Büyükkale'deki "E" binası yakınlarında bulundu. Yaklaşık bir yıl süren detaylı incelemeler sonucunda, parçanın Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Kralı II. Ramses arasında yapılan Kadeş Barış Antlaşması'na ait olduğu tespit edildi. Antlaşmanın 12-20. maddelerinde, iki tarafın ülkelerinden kaçan insanlara yönelik muamele düzenlemeleri yer alıyor.
Okunabilen kısımlarda, Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilere dair ifadeler ve evlerin tahrip edilmemesine dair uyarılar bulunuyor. Bu yeni buluntu, antlaşmanın Hattuşa'daki kil tablet nüshalarının tamamlanmasına yönelik çalışmalara katkı sağlıyor.
Tarihi Mirasın Önemi
Kadeş Barış Antlaşması'nın Mısır'daki metni, tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlenmişken, Akadça metnine ait diğer tablet parçaları ise daha önceki kazılarda ortaya çıkarılmıştı. Bu parçalar, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi'nde sergilenmektedir. Yeni keşif, Hattuşa'daki antlaşmanın eksik parçalarının bulunması hedefi doğrultusunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
