İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosu, sermaye piyasasındaki işlemlere yönelik yürütülen ve kamuoyunda "fon soruşturması" olarak bilinen soruşturmayı sürdürüyor. Soruşturma kapsamında şu ana kadar 85 şüphelinin tutuklandığı, 220 kişi hakkında işlem yapıldığı ve birçok kişinin mal varlığının dondurulduğu açıklandı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, yaptığı açıklamada, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından 1 Ekim’de tasfiye kapsamına alınan yatırım fonlarında tasfiye kararından önce katılma payı satışlarından elde edilen "fahiş kazanç"ların iade edilmesi için Birleşik Fon Bankası nezdinde TMSF adına "İsteğe Bağlı İade Hesapları" oluşturulduğunu duyurdu. İade edilen tutarların ilgili fonların tasfiye malvarlığına dahil edilerek katılma payı sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılacağı belirtildi.
Gürlek, iadelere ilişkin yaptığı açıklamada, "Dün TMSF Başkanımızla görüştüm, 5 kişi bu hesaplara iadede bulunmuş" dedi. Ayrıca, "Zararın 2 katını karşılaması etkin pişmanlık sebebi ama bu soruşturmanın kapanması, dosyanın kapanması anlamına gelmiyor" ifadelerini kullandı.
Soruşturma çerçevesinde eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı ve AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya'nın bugün "şüpheli" sıfatıyla ifade vermek üzere çağrıldığı öğrenildi. Kaya çiftinin, 1 milyar 860 milyon lirayı TMSF bünyesindeki isteğe bağlı iade hesabına yatırdığı belirtiliyor.
Vergi Uzmanı Mahmut Aydoğmuş, SPK'nın açtığı "isteğe bağlı iade hesabı" ile Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107’nci maddesindeki etkin pişmanlık düzenlemesinin birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı. Aydoğmuş, piyasa dolandırıcılığı suçunda yalnızca elde edilen kazancın geri verilmesinin cezasızlık için yeterli olmadığını belirterek, "Kanun, elde edilen veya elde edilmesine sebep olunan menfaatin iki katının Hazine’ye ödenmesini öngörüyor" dedi.
Bu durumun, soruşturma başlamadan önce şartların yerine getirilmesi halinde cezaya hükmolunmamasını sağladığını belirten Aydoğmuş, soruşturma başladıktan sonra ise cezada indirim olabileceğini ifade etti.
Aydoğmuş, SPK’nin oluşturduğu iade mekanizmasının hukuki zemininin daha açık bir şekilde ortaya konulması gerektiğini dile getirerek, "İdari düzenleme veya iade mekanizmasıyla kanunda öngörülmeyen yeni bir cezasızlık alanı yaratılamaz" dedi. Ayrıca, iadenin inceleme, suç duyurusu ve idari yaptırım süreçlerine nasıl etki edeceğinin net bir şekilde belirtilmemesinin hukuki belirsizlik oluşturduğunu vurguladı.
Son olarak, Aydoğmuş, bu dosyanın, manipülasyon yaptığı iddia edilen kişilerin kazançlarını iade etmesi ve mağdurlara ödeme yapılmasıyla kapatılamayacağını belirtti. Siyasi bağlantılar ve denetim mekanizmasının işleyişi konularında birçok sorunun yanıtlanması gerektiğini ifade eden Aydoğmuş, fon krizinin daha fazla tartışmaya yol açacağını söyledi.
