Etiyopya'da, geçmişte birbirleriyle çatışan Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), Fano ve Oromo Kurtuluş Ordusu (OLA) gibi silahlı grupların oluşturduğu yedi grup, hükümete karşı bir ittifak oluşturdu. Hacettepe Üniversitesi'nden Dr. Fatma Yıldız ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi'nden Doç. Dr. Yunus Turhan, bu durumun ortak bir siyasi programdan değil, hükümetin uygulamalarına karşı ortak bir tutumdan kaynaklandığını ifade etti.
Hükümetin Merkezileştirme Politikaları
Doç. Dr. Turhan, Başbakan Abiy Ahmed’in merkezileştirme politikalarının, farklı gruplarla ilişkileri bozduğunu ve bu durumun grupların bir araya gelmesinde etkili olduğunu belirtti. Ahmed'in merkezi yönetimin yetkilerini artırma çabası, 2019 yılında Etiyopya Halkları Devrimci Demokratik Cephesi'nin (EPRDF) feshedilmesiyle sonuçlanmış ve bu durum, Tigray'da etnik federal düzenin sona ermesi endişesini doğurmuştu. Bu gelişmeler, 2020 yılında başlayan savaşın zeminini oluşturdu.
Etnik ve Ekonomik Adaletsizlik
Yıldız, Etiyopya'daki ekonomik adaletsizlik algısının uzun süredir etnik kimlikle iç içe geçtiğini belirtti. Bu durum, silahlı grupların toplumsal taban bulmasında önemli bir rol oynamaktadır. EPRDF döneminde Tigraylı elitlerin yönetimdeki etkisi, diğer bölgelerde rahatsızlık yaratmış ve bu durum, 2014-2016 yıllarında yaşanan Oromo protestolarına zemin hazırlamıştır.
Gelecek için Belirsizlik
Her ne kadar TPLF ve Fano arasındaki ittifak, Abiy Ahmed’e karşı bir birliktelik oluştursa da, bu durumun uzun vadeli bir siyasi ortaklığa dönüşüp dönüşmeyeceği belirsizliğini koruyor. Yıldız, bu grupların ortak bir lider veya siyasi program etrafında birleşmediğini vurgulayarak, Abiy Ahmed sonrası dönemde büyük bir bölünme riski olabileceğini ifade etti.
Sonuç olarak, Etiyopya'daki mevcut çatışmaların yalnızca askeri gelişmeler üzerinden değil, etnik, toplumsal ve ekonomik dinamikler üzerinden de değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Dr. Yıldız, Etiyopya Ortodoks Kilisesi gibi köklü toplumsal kurumların yeni çatışmaların önlenmesinde önemli bir rol oynayabileceğine dikkat çekti.
