Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, İstanbul’da düzenlenen "Türkiye-Kuzey Ren Vestfalya İş Forumu"nda enerji verimliliği ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Bayraktar, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından hazırlanan bir rapora atıfta bulunarak, 2030 yılı hedeflerinin gerisinde kalındığını belirtti.
2030 Hedefleri
Raporda, 2025 yılında enerji yoğunluğu iyileşmesinin yalnızca yüzde 1,7 olarak gerçekleştiği, bu durumun 2030 yılı için belirlenen yıllık ortalama yüzde 4'lük iyileşme hedefinin altında kaldığı ifade edildi. 2026-2030 döneminde ise bu açığın kapatılması için yıllık ortalama yüzde 5,6'lık bir iyileşmenin sağlanması gerektiği vurgulandı. Özellikle binalar, ulaşım ve sanayi sektörlerinde enerji verimliliği yatırımlarının hızlandırılması gerektiği kaydedildi.
Yatırım İhtiyacı
Raporda belirtilen bir diğer önemli nokta ise enerji verimliliği ve tasarrufuna yönelik 2025 yılında gerçekleştirilen 369 milyar dolarlık küresel yatırımın, 2026-2030 döneminde yıllık ortalama 3,2 trilyon dolara çıkarılması gerektiğidir. Gelişmekte olan ülkelerdeki yüksek finansman maliyetlerinin, bu yatırımların önünde önemli bir engel oluşturduğu ifade edildi. Ayrıca, bu ülkelerin sunduğu Ulusal Katkı Beyanlarının (NDC) yüzde 75’ten fazlasında hedeflere ulaşmak için uluslararası mali desteğe ihtiyaç duyulduğu belirtildi.
Elektrifikasyonun Önemi
Rapora göre, son tüketim sektörlerinin doğrudan elektrifikasyonu, enerji verimliliği kazanımlarının artırılmasında kritik bir rol oynamaktadır. Elektrikli araçlar ve ısı pompaları gibi teknolojilerin, fosil yakıtlı alternatiflere göre daha yüksek verimle çalıştığı ve elektrik tüketiminin artsa bile toplam nihai enerji talebini azaltmaya katkı sağladığı ifade edildi. Nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2023’teki yüzde 23 seviyesinden 2030’da yüzde 30’a çıkarılması hedefleniyor.
Hedeflere Ulaşmak İçin Stratejiler
Raporda, enerji verimliliği hedeflerine ulaşmak için teknolojik dönüşümün yanı sıra enerji verimliliği standartlarının, enerji etiketleme uygulamalarının, mali teşviklerin ve bina yenileme politikalarının güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca, ülkelerin Birleşmiş Milletler’e sunduğu üçüncü nesil Ulusal Katkı Beyanları incelendiğinde, enerji verimliliğine yönelik taahhütlerde açıklar olduğu görüldü. İncelenen 120 ulusal iklim planının yüzde 90'ında enerji verimliliğine değinilmesine rağmen, yalnızca yüzde 43'ünün ölçülebilir ve rakamsal bir verimlilik hedefi belirlediği belirtildi.
