Cumartesi Anneleri, zorla kaybedilen yakınlarının akıbetini sormak ve sorumluların yargılanmasını talep etmek amacıyla 1121. hafta buluşmasını Galatasaray Meydanı'nda gerçekleştirdi. Bu haftaki etkinlikte, 13 Eylül 1980 tarihinde gözaltında kaybedilen Cemil Kırbayır'ın dosyası gündeme getirildi.
Cumartesi Anneleri adına açıklamayı İkbal Eren yaptı. Eren, gözaltında kayıplara ilişkin dosyalarda etkin soruşturmaların yürütülmemesi ve zamanaşımının gerekçe gösterilerek dosyaların kapatılmasına karşı çıktı. Eren, "Eğer gözaltında kayıp dosyalarında etkin soruşturmalar yapılmaz, tanıklar dinlenmez, deliller toplanmazsa, burada yalnızca bir hukuk kuralının uygulanmasından söz edilemez. Bu durum, zamanaşımı kurumunun devletin yıllarca yerine getirmediği soruşturma yükümlülüğünün üzerini örten bir kalkan haline gelmesidir" dedi.
Cemil Kırbayır, 13 Eylül 1980'de Ardahan'ın Göle ilçesindeki evinden güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı. İlk olarak 247. Piyade Alayı'na götürülen Kırbayır, burada yaklaşık bir hafta tutulduktan sonra Kars Emniyet Müdürlüğü'ne ve ardından Kars Eğitim Enstitüsü'ne sevk edildi. Ailesi, Kırbayır'ı görebilmek için gözaltında tutulduğu yerlere gidip geldi, ancak 8 Ekim'den sonra kendilerine "Oğlunuz firar etti, bir daha onu sormaya gelmeyin" denildi ve o tarihten sonra Kırbayır'dan haber alınamadı.
Ailenin ve Türkiye Barolar Birliği'nin yaptığı suç duyurularından sonuç alınamadı. Kırbayır'ın annesi Berfo Kırbayır, oğlunun akıbetini öğrenmek için yıllarca mücadele etti. 2011 yılında dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşen Kırbayır, "Ben ölmeden oğlumu bul" talebinde bulundu. Bu görüşmenin ardından TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Kırbayır’ın akıbetini araştırmak üzere bir alt komisyon kurdu. Komisyon, Kırbayır'ın gözaltında işkence gördüğüne ve hayatını kaybettiğine kanaat getirdi.
Kars Cumhuriyet Başsavcılığı, Meclis komisyonunun suç duyurusuna rağmen 28 Aralık 2021'de kovuşturmaya yer olmadığına karar vererek soruşturmayı zamanaşımı gerekçesiyle kapattı. İkbal Eren, devletin yıllarca etkili soruşturma yürütmemesinin ardından geçen zamanın dosyanın kapatılmasına gerekçe yapılamayacağını belirterek, "Gözaltında kaybetme suçunda zamanaşımı işletilemez" dedi. Eren, Cemil Kırbayır’ın akıbeti açıklanana ve onu gözaltında kaybedenler yargılanana kadar mücadele edeceklerini vurguladı.
Kırbayır ailesinin avukatlarından Eren Keskin, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'in zorla kaybetmelere karşı sözleşmesini imzalamadığını belirtti. Keskin, devletin zamanaşımını bir örtbas aracı olarak kullandığını ifade etti. Cemil Kırbayır'ın kardeşi Mikail Kırbayır ise, "Devletin gözaltında kaybettiği insanların aileleri ne çekti, hangi travmaları yaşadı? Benim kardeşim katledildi" dedi.
Cemil Kırbayır'ın kaybedilişinin 46. yılında Cumartesi Anneleri, "Cemil Kırbayır nerede?" sorusunu sordu.
