Borsa İstanbul’da 16 Eylül tarihinde gerçekleşen sert satış dalgası, piyasalarda biriken risklerin yeniden gün yüzüne çıkmasına neden oldu. BIST 100 endeksi, gün sonunda yüzde 5,54 oranında bir kayıpla 13 bin 122,58 puandan kapandı. Gün içerisinde endeksin kaybı yüzde 6’yı aşınca devre kesici uygulandı.
Likidite Sıkıntısı
Sığ hisselerde başlayan hareketlilik, yatırım fonlarındaki likidite sıkışıklığı ile birleşerek borsanın tamamını olumsuz etkiledi. Düşük dolaşımlı ve likiditesi zayıf hisselerde yoğunlaşan işlemler, yatırım fonlarının nakde dönme ihtiyacı ve bunun sonucunda oluşan satış baskısının daha likit varlıklara sıçraması, piyasanın ne kadar birbirine bağlı olduğunu gösterdi.
Cumhuriyet gazetesine konuşan ekonomist Bilhan Elif Yılmaz, Türkiye sermaye piyasalarının en kritik dönemlerinden birini yaşadığını ifade etti. Yılmaz, düşük dolaşıma sahip şirket hisselerinin serbest yatırım fonlarına dahil edilmesinin, yapay al-sat işlemleri ve kaldıraç kullanımının piyasa gerçekliğinden kopuşa yol açabileceğini vurguladı.
Güvensizlik Ortamı
Yılmaz, bir şirketin piyasa değerinin ekonomik gerçekliğinden bağımsız olarak yüksek seviyelere ulaşmasının, piyasada rasyonellik sorununu ortaya çıkardığını belirtti. Özellikle düşük likiditeli hisselerdeki sert fiyat hareketlerinin fonlar üzerinde ciddi bir likidite baskısı oluşturduğunu ifade eden Yılmaz, yatırımcıların nakde dönme taleplerinin, daha likit varlıklara yönelmesine neden olduğunu kaydetti.
Ekonomist Emre Şirin ise durumu daha geniş bir ekonomik çerçevede değerlendirdi. Şirin, “Göz göre göre geldi bu deprem” diyerek Türkiye ekonomisinin zor bir dönemden geçtiğini belirtti. Ekonomideki kırılganlıkların, sıcak paraya bağımlılığın ve geçmişte uygulanan Kur Korumalı Mevduat politikasının etkilerini vurguladı.
Denetim Eksikliği
Şirin, mevcut durumun üretim ve yatırım tarafını zayıflattığını, enflasyon sorununu çözüme kavuşturamazken faiz yükünün arttığını ifade etti. “Yine olan küçük esnafa ve vatandaşa oldu” diyen Şirin, bu noktaya gelinmesinde denetim eksikliklerinin de etkili olduğunu belirtti. Borsadaki düşüş sonrası piyasalara yönelik alınan tedbirlerin gerekli olduğunu ancak gecikmiş olduğunu vurguladı.
Sonuç olarak, yatırımcıların yatırım anlayışlarını yeniden gözden geçirmeleri gerektiğini söyleyen Şirin, kısa sürede yüksek kazanç beklentisi yerine daha makul ve sağlıklı yatırım alanlarına yönelmenin önemine dikkat çekti.
