Mustafa Kemal Atatürk'ün edebiyata olan ilgisi, Manastır Askeri İdadisi'nde öğretmeni Ömer Naci'nin etkisiyle başlamıştır. Anılarında, "Eğer kitabet hocam Alay Emini Mehmet Asım Efendi imdadıma yetişmeseydi şair olup çıkacaktım" diyerek şairlikten nasıl döndüğünü ifade etmiştir. Şiirle iç içe olan Atatürk, Namık Kemal, Ziya Gökalp ve Tevfik Fikret gibi dönemin önemli şairlerine hayranlık duymuştur. Ayrıca, 1903 yılında Rıza Tevfik'e hayranlığını belirten bir kart gönderdiği de bilinmektedir. Atatürk, genç şairleri de takip etmiş, 1918'de Fikret’i anma etkinliklerinde İbrahim Alaeddin Gövsa'yı fark ederek onun yazılarını ilgiyle okuduğunu belirtmiştir.
Şiir Yazma Deneyimleri
Atatürk’ün şiir yazma deneyimleri, zaman zaman anılarda karşımıza çıkmaktadır. 1932 yılında İstanbul'da bir baloda, Reşit Galip'in tanıklığında, Atatürk zihnindeki dizeleri doğaçlama olarak İsmail Habip Sevük'e okumuştur. "Ben yalnız fikri dikte ettirdim. Bunların veznine, kafiyesine filan bakma, onları sen bir şekle koy" diyerek, Sevük bu taslağı kâğıda dökerek "Tuna Üstündeki Ses" adını verdiği bir manzumeye dönüştürmüştür. Bu eser, Faruk Nafiz Çamlıbel’in Anayurt dergisinde yayımlanmıştır.
Edebiyatın Atatürk Üzerindeki Etkisi
Ressam Arif Bedii Kaptan, babası aracılığıyla Atatürk'ün genç yaşlarda arkadaşlarıyla şiir okuduğunu ve kendi şiirlerini paylaştığını aktarmaktadır. 1936 yılında ise Atatürk, Hafız Yaşar Okur’a bir mersiye yazdırmış ve bunu dinledikten sonra Derviş Paşa’nın kabrinde okunmasını istemiştir. Bu mersiye, Türk ordusunun kahramanlarını anmakta önemli bir yer tutmaktadır.
Şiir Yazdığına Dair Tartışmalar
Atatürk’ün şiir yazıp yazmadığına dair tartışmalar günümüzde de devam etmektedir. Prof. Dr. Melahat Özgü, Atatürk’ün yazdığı şiirlerin bulunduğunu ve Fransızcadan çeviriler yaptığını belirtmiştir. Ayrıca, 1908 yılında yayımlanan "Kadidi İstibdat yahut Kırmızı İzler" adlı şiirin Atatürk'e ait olduğu iddia edilmiştir. Ancak bu konuda kesin bir görüş birliği sağlanamamıştır.
Atatürk’ün edebiyat sevgisi, özellikle çocuklarla birlikte yazdığı bir şiirle de somutlaşmaktadır. 1933 yılında Musiki Muallim Mektebi’nde çocuklarla birlikte bir şiir yazmış ve bu eser, Türk çocuklarına bir bayram hediyesi olmuştur. Atatürk’ün edebiyata olan ilgisi ve katkıları, Türk kültürü ve sanatı açısından önemli bir yer tutmaktadır.
