Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) tarafından 1 Kasım 2026 itibarıyla hayata geçirilmesi planlanan uzaktan sağlık hizmeti uygulaması, aile hekimliği çalışanlarının iş yükü ve hasta güvenliği konularında tartışmalara yol açtı. Aile Hekimleri Sağlığı ve Eğitim Derneği (AHESEN) Yönetim Kurulu Üyesi ve Hukuk ve Mevzuat Sekreteri Dr. İlkay Eren, uygulamanın gerekli teknik ve hukuki düzenlemeler tamamlanmadan hayata geçirilmesinin sağlık çalışanları ve vatandaşlar açısından sorunlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Uzaktan Sağlık Hizmetinin Avantajları
Dr. Eren, uzaktan sağlık hizmetlerinin özellikle yaşlı, yatağa bağımlı, hareket kısıtlılığı bulunan ve kronik hastalığı olan bireyler için sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırabileceğini ifade etti. Ancak, bu hizmetlerin etkili olabilmesi için doğru hasta grubunu belirleyen bir sistemin kurulması gerektiğini vurguladı. Eren, tüm kayıtlı nüfusa açık ve günlük zorunlu randevu kotasına dayalı bir modelin, hizmetin asıl hedef kitlesine ulaşmasını zorlaştırabileceğini belirtti.
Triyaj Mekanizması ve Hasta Güvenliği
Uzaktan sağlık hizmetinin doğru planlandığında önemli bir kolaylık sağlayabileceğini belirten Eren, sistemde akıllı bir triyaj mekanizmasının eksikliğinin büyük bir sorun olduğunu dile getirdi. Dijital okuryazarlığı yüksek kişilerin randevuları öncelikle almasının, sağlık hizmetine daha fazla desteğe ihtiyaç duyan yaşlı ve engelli bireylerin geri planda kalmasına yol açabileceğine dikkat çekti. Eren, uzaktan muayenenin gerçek ihtiyaç sahiplerine yönelik tasarlanmasının hayati önemde olduğunu ifade etti.
Sağlık Çalışanlarının Hakları ve Mevzuat
Dr. Eren, uzaktan değerlendirme sırasında yüz yüze muayenenin gerekli olduğuna karar veren hekimlerin hastayı sağlık kuruluşuna yönlendirme yetkilerinin mevzuatla güvence altına alınmasını talep etti. Ayrıca, uzaktan görüşmeler sırasında gözden kaçabilecek akut sağlık sorunları ve muayene yapılmadan düzenlenen reçetelerin doğurabileceği sonuçlar hakkında da uyarılarda bulundu. Eren, sağlık çalışanlarının hukuki sorumluluklarının net bir şekilde belirlenmesi ve mesleki kararlarını hasta güvenliği doğrultusunda verebilmeleri için rehberlerin hazırlanması gerektiğini vurguladı.
Uygulama ve Gelecek Önerileri
AHESEN Genel Başkanı Ahmet Kandemir ise aile hekimliği sistemindeki mevcut sorunlar giderilmeden yeni uygulamaların devreye alınmasının birinci basamak sağlık hizmetlerinin işleyişini zorlaştırabileceğini belirtti. Kandemir, sağlık çalışanlarının mevcut iş yükü ve hasta güvenliği göz önünde bulundurularak, uygulanabilir ve sürdürülebilir çözümler üretilmesi gerektiğini ifade etti.
Dr. Eren, uzaktan sağlık hizmetinin hem vatandaşların hem de sağlık çalışanlarının haklarını koruyacak biçimde uygulanabilmesi için akıllı triyaj sisteminin kurulması, tıbbi ve hukuki rehberlerin hazırlanması, Sağlık Bakanlığı ve SGK mevzuatının uyumlaştırılması, kişisel verilerin korunması ve zorunlu randevu kotasının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Uzaktan sağlık hizmetinin doğru planlandığında birinci basamak sağlık hizmetlerine katkı sağlayabileceğini ancak altyapı, mevzuat ve işleyiş sorunları çözülmeden uygulanmasının yeni sorunlar yaratabileceğini savundu.
